1. YAZARLAR

  2. Selman Aslıyüksek

  3. Yunus Emre ve Türkçe
Selman Aslıyüksek

Selman Aslıyüksek

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Yunus Emre ve Türkçe

A+A-

Üzerinde yaşadığımız coğrafya, dünya üzerinde insanların ilk yaşadıkları yerler arasındadır. Bu kapsamda Kayseri Kültepe Kaniş Karum, insana dair bulunan en eski izlere ev sahipliği yapmaktadır. İnsanlığın dili de dolayısıyla bu coğrafyadan doğmuştur diyebiliriz. En önemli iletişim aracı olan dilin gelişimine, bu coğrafyada yaşayan ozanlar yüzyıllar boyunca öncü olmuştur. Türkçe için de bu öncülerden birisi yine bu toprakların yetiştirdiği en önemli değerlerinden birisi olan büyük halk şairi Yunus Emre’dir.


Gelmiş geçmiş en büyük aşıklar arasında yer alan Yunus Emre hakkında kaynaklarda pek az bilgi yer almaktadır. Doğum tarihinden yaşadığı yere kadar neredeyse hiçbir konuda net bilgi bulunmamaktadır. Yunus hakkındaki söylentilerden en güçlüleri doğru olarak kabul edilmiştir. Büyük şair ve ozan hakkındaki kesin olan bilgi ise; Yunus Emre’nin Türkçe’ye olan katkıları ve muhteşem eserleridir.


Yunus Emre’nin 1240 ya da 1241 yılında doğduğu rivayet edilmiştir. Büyük şairin ölüm yılı ise 1320 olarak kayıtlarda yer almaktadır. Doğum yeri ve yaşadığı bölge net olarak bilinmeyen Yunus Emre’nin Sakarya civarlarında yaşadığı gerek eserlerindeki betimlemelerden ve gerekse kayıtlardaki karşılaştırmalardan ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte Yunus Emre’nin Anadolu’nun çeşitli yerlerinde yaşadığına yönelik rivayetler de mevcuttur. 


Yunus Emre gençlik çağlarında Mevlana’ya yetişmiş ve Konya’da Mevlana’dan ders almıştır. Yunus Emre’ye kadar olan aşıkların ve şairlerin çoğu Arapça ve Farsça ağırlıklı eserler meydana çıkarırken, Yunus Emre Türkçe eserleroluşturmuştur. Yunus’un öz Türkçe ile meydana getirdiği eserleri günümüze kadar büyük oranda bozulmadan ulaşmayı başarmıştır.


Yunus Emre Eserleri


Yunus Emre'nin birbirinden güzel şiirleri Divan ve Risâletü'n-Nushiyye isimli eserde bir araya getirilmiştir.Özellikle şiirlerinin toplandığı eser Divan’dır. Yunus, şiirlerinde Allah aşkını anlatmıştır. Yunus Emre’nin yaşadığı dönemde yazı dili olarak Arapça ve Farsça çok üstün olmasına rağmen Yunus Emre Türkçe’ye önem vermiş ve Allah aşkını anlatırken dahi Türkçe eserler meydana getirmiştir.


Türkçe’nin yazı dili olarak yeni yeni benimsenmeye başlandığı yıllarda Yunus Emre’nin Türkçe eserler meydana getirmesi, dilimizin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Yunus Emre’nin etkin ve duru Türkçe’si, şiirlerinde adeta duru bir ırmak halini almıştır. Bu nedenle Yunus Emre, Türkçe’nin gelişiminde kilometre taşları arasındadırdiyebiliriz.

Önceki ve Sonraki Yazılar