1001 Terapist platformunun kurucusu ve Uzman Klinik Psikolog Emre Gökçeoğlu, yetişkinlik döneminde yaşanan psikolojik sorunların önemli bir kısmının kökeninde çocukluk travmalarının yattığını belirtiyor. "İnsanlar genellikle büyük travmalar düşünür - istismar, şiddet gibi. Oysa duygusal ihmal, tutarsız ebeveyn davranışları da derin yaralar bırakabilir" diyen Gökçeoğlu, çocukluk travmalarının belirtilerini ve iyileşme sürecini anlattı.

Gökçeoğlu'na göre, travma sadece olayla ilgili değil, çocuğun o olayı nasıl deneyimlediğiyle ilgili. "Bir çocuk için ebeveynin sürekli kavga etmesi, bir başkası için okula uyum sorunu bile travmatik olabilir."

ÇOCUKLUK TRAVMASI NEDİR?

Travmanın tanımını yapan Gökçeoğlu, "Çocukluk travması, gelişim döneminde yaşanan ve çocuğun baş etme kapasitesini aşan, onu güvensiz hissettiren deneyimlerdir. Fiziksel-duygusal istismar, ihmal, ayrılık, kayıp, şiddet tanıklığı bunlar arasında" diyor.

Çocukluk travması testi gibi değerlendirme araçlarının farkındalık yarattığını belirten Gökçeoğlu, "Ama kesin tanı için profesyonel değerlendirme şart" diye ekliyor.

YETİŞKİNLİKTE GÖRÜLEN BELİRTİLER

Çocukluk travmalarının yetişkinlikte nasıl tezahür ettiğini anlatan Gökçeoğlu şunları sayıyor: "Güven sorunları, yakınlık korkusu, düşük özgüven, sürekli onay arama, duygusal düzenleme güçlüğü, ilişki problemleri, anksiyete, depresyon. Hepsi geçmişle bağlantılı olabilir."

İzmir psikoterapist uzmanlarının da sıklıkla karşılaştığı bu durumda, Gökçeoğlu'na göre en önemli belirti ilişki kalıplarıdır. "Sürekli aynı tür partnerler seçmek, hep terk edilmek veya terketmek. Bunlar geçmişin tekrarıdır."

BAĞLANMA STİLLERİ VE TRAVMA

Çocukluk travmasının bağlanma stillerini nasıl etkilediğini açıklayan Gökçeoğlu, "Güvenli bağlanma için tutarlı, sevgi dolu ebeveyn gerekir. Travma yaşayan çocuk, kaygılı, kaçınan veya karışık bağlanma stilleri geliştirir" diyor.

Gökçeoğlu, bu stillerin yetişkin ilişkilerine taşındığını belirtiyor. "Kaygılı bağlanan kişi partnerini boğar, kaçınan ise yakınlaşamaz. Her ikisi de travmanın yansımasıdır."

DUYGUSAL FLASHBACK'LER

Travmanın beklenmedik anlarda nasıl ortaya çıktığını anlatan Gökçeoğlu, "Duygusal flashback, geçmişin duygularını şimdide yaşamaktır. Partner size yüksek sesle konuşunca çocukluktaki korkuyu hissedersiniz. Ama bağlantıyı göremezsiniz" diyor.

Gökçeoğlu, bu durumun kafa karıştırıcı olduğunu vurguluyor. "Neden aşırı tepki verdiğinizi anlamazsınız. 'Ben neden böyleyim?' diye sorarsınız. Cevap geçmiştedir."

BEDENSEL BELİRTİLER

Travmanın sadece zihinsel değil bedensel de etkisi olduğunu söyleyen Gökçeoğlu, "Kronik ağrılar, sindirim problemleri, baş ağrıları, gerginlik. Beden travmayı hatırlar ve sunar" diyor.

Gökçeoğlu'na göre, "Beden Skoru Tutar" kitabında da anlatıldığı gibi, travma bedende yaşar. "Terapi yaparken sadece konuşmak yetmez, bedeni de sürece katmak gerekir."

İÇ ELEŞTİRMEN

Travmanın iç sesi nasıl etkilediğini anlatan Gökçeoğlu, "Ebeveynin eleştirel sesi içselleşir. 'Hiçbir şey yapamazsın', 'Değersizsin' gibi cümleler kendi sesiniz olur. Bu iç eleştirmen hayatı cehennem eder" diyor.

Gökçeoğlu, bu sesin değiştilebileceğini vurguluyor. "Terapi ile iç eleştirmeni tanır, sorgulamayı öğrenirsiniz. Şefkatli bir iç ses geliştirirsiniz."

İYİLEŞME MÜMKÜN MÜ?

Umut verici bir mesaj paylaşan Gökçeoğlu, "Evet, çocukluk travması iyileşebilir. Kolay değil, zaman alır, ama kesinlikle mümkün. Beyin plastiktir, değişebilir. Yeni deneyimlerle yaraları sarabiliriz" diyor.

Gökçeoğlu, iyileşmenin doğrusal olmadığını belirtiyor. "İki adım ileri, bir adım geri. Bazı günler zor, bazıları kolay. Sabırlı olun."

TERAPİ YAKLAŞIMLARI

Çocukluk travması tedavisinde kullanılan yöntemleri anlatan Gökçeoğlu, "EMDR, şema terapi, psikanalitik terapi, beden odaklı terapiler. Her biri farklı açılardan travmaya yaklaşır" diyor.

Gökçeoğlu, EMDR'nin özellikle etkili olduğunu vurguluyor. "Travmatik anıları yeniden işler, duygusal yükünü azaltırsınız. Birçok danışanımda çok iyi sonuçlar gördüm."

GÜVENLİ İLİŞKİLER KURMAK

İyileşmede ilişkilerin rolünü anlatan Gökçeoğlu, "Terapötik ilişki, düzeltici duygusal deneyimdir. Belki ilk kez yargılanmadan, koşulsuz kabul edilerek dinlenirsiniz. Bu iyileştirir" diyor.

Gökçeoğlu, terapist dışında da güvenli ilişkiler kurmanın önemli olduğunu belirtiyor. "Destek grubu, anlayışlı arkadaşlar, sevgi dolu partner. Bunlar güvenli bağlanma deneyimi yaşatır."

ÇOCUĞA YENİDEN ULAŞMAK

İç çocuk çalışmasını açıklayan Gökçeoğlu, "Yaralı iç çocuğunuza ulaşmak, ona şefkat göstermek iyileştiricidir. O küçük çocuğa şimdi verebilirsiniz o zaman alamadığını" diyor.

Gökçeoğlu, bu çalışmanın duygusal olduğunu kabul ediyor. "Ağlayabilirsiniz, öfkelenebilirsiniz. Bu sürecin parçası. Duygularınızı yaşamak iyileştirir."

KENDİNLE BARIŞMAK

Travmanın kendini suçlamaya yol açtığını söyleyen Gökçeoğlu, "Çocuklar kendilerini suçlarlar. 'Ben kötü olduğum için böyle oldu' derler. Yetişkin olarak bu yanlış inancı düzeltmek gerekir" diyor.

Gökçeoğlu, suçun ebeveynde olduğunu netleştiriyor. "Çocuk asla suçlu değildir. Ebeveyn koruyamadı, sevemedi. Bu onun başarısızlığıdır, sizin değil."

YAVAŞ AMA EMİN ADIMLAR

Son olarak Gökçeoğlu, sürecin sabır gerektirdiğini vurguluyor: "Çocukluk travması bir günde olmadı, bir günde geçmez. Ama her terapi seansı, her içgörü, her küçük değişim size yaklaştırır. Yolculuk uzun ama değer."

Umut dolu sözlerle bitiriyor: "Geçmişinizi değiştiremezsiniz ama geçmişin sizin üzerindeki etkisini değiştirebilirsiniz. Travma sizi tanımlamak zorunda değil. Hayatın size kötü davrandı ama siz kendinize iyi davranabilirsiniz. İyileşme hakkınız.