1. HABERLER

  2. GÜNDEM

  3. "Fikri haklar online tescille korunabilir!"
"Fikri haklar online tescille korunabilir!"

"Fikri haklar online tescille korunabilir!"

Fikri Mülkiyet Hukuku konusunda çalışan avukat olan Mutlu Çakır ile fikir ve sanat eserleri üzerindeki, eser sahipliğini ve ispatı konusunda dijital delil oluşturan bir sistem üzerine kendisiyle röportaj yaptık.

A+A-

Ropörtaj: Arif ÇAYAN

Soru ve cevaplarıyla, dijital lisanslama sistemi ve fikir ve sanat eserlerinin aleniyet kazanması hakkındaki sistemini yakından tanımaya çalışacağız. 

Mutlu bey hoş geldiniz, size tanıttığınız bu  yeni sistem hakkında sorular soracağım ancak önce fikri ve sınai mülkiyet hakları kavramı ve türleri hakkında kısa bir bilgi verebilir misiniz?
 

Elbette. Öncelikle hoş bulduk. “Fikri Mülkiyet”, bir eser üzerinde sahip olunabilecek maddi ve manevi hakların tamamını ve komşu haklarını ifade eder. Fikri mülkiyet, bir kişiye veya kuruluşa ait olan fikir ürünüdür; söz konusu kişi ya da kuruluş, sonradan, bunu serbestçe paylaşmayı veya kullanımını belirli biçimlerde kontrol etmeyi tercih edebilir.
 
"Sınaî Mülkiyet", genel tanımı ile sanayide ve tarımdaki buluşların, yeniliklerin, yeni tasarımların ve özgün çalışmaların ilk uygulayıcıları adına; ticaret alanında üretilen ve satılan malların üzerlerindeki üretici veya satıcısının ayırt edilmesini sağlayacak işaretlerin sahipleri adına tescil edilmesini ve böylece ilk uygulayıcıların ürünü üretme ve satma hakkına belirli bir süre sahip olmalarını sağlayan gayri maddi bir haktır.
 
Fikri ve sınaî mülkiyet hakları genellikle yedi temel grup içinde ele alınmaktadır:
 
-Fikir-Sanat eserleri
-Entegre Devre Topografyaları
-Yeni Bitki Çeşitleri Üzerindeki Islahçı Haklar
-Patent
-Endüstriyel Tasarım
-Coğrafi İşaretler
-Marka 

1efc1e0fb9949bcfb80d102a31b4502e.jpg 
Peki sizin proje bu 7 alandan hangisiyle ilgili? 
 

Bizim sistem, Fikir ve sanat eserleri konusuyla ilgili. Diğer alanlarda, eser sahipliği konusunda tescil olanağı var. Yani bir marka üzerinde veya faydalı model üzerinde hak iddiasında bulunabilmek için TPE’ye tescil ettirmeniz gerekiyor.
 

 Fikir ve sanat eserleri açısından, tescil zorunluluğu yok mu?
 

Hayır. Bakın bu çok önemli bir detaydır. Kanunen bir fikir ve sanat eseri üzerinde eser sahipliği ve bunun getireceği maddi ve manevi haklar,  Özgün eserin tamamlanması ve aleniyet kazanmasına bağlıdır. Tescil zorunluluğu yoktur. Tescil bir şekil şartı değildir. Doğal olan da budur. Bütün dünyadaki sistem de bu doğrultudadır. Bir örnekle açıklamak gerekirse, bir ressamın tablosunu tamamlaması ve bunu sergilemesi o resim üzerinde hak sahibi olması için yeterlidir. Bu eseri bir kuruma veya notere tescil ettirmesi gerekmez. Kanun iki şarta bakıyor, eserin tamamlanmasına ve aleniyet kazanmasına. Tescil zorunluluğu yok. Bu bir ispat şartı. 


İspat şartı derken kastettiğiniz?

Mesela araba alım satımı Noterde yapılmalıdır. Gayrimenkul alım satımı tapuda resmi şekilde yapılmalıdır. Bunlar şekil şartıdır. Bu şekilde yapılmazlarsa, geçerli olmazlar. Ama eser sahipliğinin tescil zorunluluğu yoktur. İsteğe bağlı tescil, notere tasdiki, iadeli mektup atıp zarfı açmamak vb gibi işlemler sadece ispat şartı için yapılan şeylerdir. Hiç birisi kesin sonuç vermez. Her biri bir ispat aracıdır. 


Sizin sistem de kesin değil o zaman?

Hiç bir sistem kesin değil. İspat etmek için hangi sistemin daha kullanışlı olduğuna bakmak gerek. Demek istediğim, bizim sistem, www.fikrihak.com da üyelik açmakla çalışmaya başlıyor. Bu üyelikle aynı zamanda www.aleniyet.com a da üye oluyorsunuz. Dijital ortamda yaratılan veya dijital ortama aktarılabilen fikir ve sanat eserlerinizi, doc, mp3, photo veya video formatlarından birinde, sisteme yüklüyorsunuz. Sistem bunu şifreliyor ve bulut teknolojisi içinde saklıyor ve size eş zamanlı bir aleniyet belgesi üretiyor. 7 gün 24 saat evinizin konforunda, çok ekonomik şekilde, fikir ve sanat eserlerinizi online tescil ediyorsunuz. Eserin size ait olduğuna dair elinizde bir belge oluyor. 
 

Sonrasında ne oluyor peki?
 

Sonrasında, isterseniz eseri sadece sisteme yüklemiş ve elinizde sertifikanızla yolunuza devam edebilirsiniz. Dilerseniz de bu eserin www.aleniyet.com da aleniyet kazanmasına veya satılıp pazarlanmasına da izin verebilirsiniz. 


Eseri sadece sisteme yüklemek ve sertifika almakla kalmayıp, pazarlayabilecek mi diyorsunuz?
 

Evet, bizim sistemin alternatiflerinden farkı da bu. Eserinizi dijital ortamda şifreli olarak saklayabilir, alenileştirip eser sahipliğinizi başlatabilirsiniz ve evet üstelik eserlerinizi pazarlayabilirsiniz de.  


Proje giderek ilginçleşmeye başlıyor, biraz daha açsanız?


Büyük olasılıkla aklınıza,  parlak fikirler geldiğinde, bunu yakın çevrenize anlatmak dışında bir şey yapmıyorsunuz. Sonra da bu fikrinizin bir şekilde gerçekleştiğini gördüğünüzde ise “bu benim aklıma gelmişti” diyerek iç geçiriyorsunuz. Oysa parlak fikirlerinizden para kazanmak mümkün olabilir. Aynı şekilde,  yarattığınız bir sanat eserinin, eser sahipliği konusunda elinizde bir delil, belge olmasını istemez misiniz? Üstelik, bunu, mesai saati ve bürokratik süreç gibi can sıkıcı ayrıntılar olmadan yapmak güzel olmaz mı?


Olur elbette. İşte bizim sistem buna olanak tanıyor. Bir fikriniz mi var? Bir eseriniz mi var? Bir beste mi yaptınız, söz mü yazdınız? Bir senaryo mu , öykü mü, roman mı tamamladınız? Bir tv program projesi ya da yep yeni bir format mı buldunuz? Çektiğiniz fotoğraflar, videolar sadece size ait mi olsun istiyorsunuz? Yaptığınız resim, heykel veya karikatüre lisans alarak, size ait olduğunu pekiştirmek derdinde misiniz? Eğer öyleyse, dijital ortama aktarılabilen her türlü sanat eserinizi 7 gün 24 saat sisteme yükleyerek, şifreli bir koruma sağlarken, alenileştirebilir ve eser sahibi olarak eserleriniz üzerinde hak ve söz sahibi olmaya o dakika başlayabilirsiniz. Bunun için sizin tek yapmanız gereken fikrihak.com a üye olmak ve eserinizi sisteme yükleyip, sertifikanızı almak. Bu kadar kolay. Bürokrasi yok, beklemek yok, gereksiz yere bedel ödemek yok. Fikrihak.com eserlerinize dijital ve hukuki koruma sağlar. 
 

Peki sizin sistem yasal mı?
 

Fikir ve sanat eserleri kanununa, uluslararası anlaşmalara uygun ve bu çerçevede kurulmuş bir sistem bizimkisi. Aleniyet kazandırdığımız, şifreleyip koruma altına aldığımız fikirler, eserler için, noterde veya Kültür Bakanlığı isteğe bağlı tescil  sistemi ne kadar yasalsa, o kadar yasal bir koruma sağlıyor. 

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.