İneklerin iki yavru taşımasının bazı riskleri vardır. Bu risklerden biri de erken doğumdur. İkiz buzağıya gebe inekler beklenenden 2-7 gün önce (erken) doğum yapabilirler. Böyle olduğunda buzağılar canlı, fakat zayıf olabilirler. Eğer gebelik daha önce sonlanırsa, 10 -20 gün önce erken doğum olursa yavrular ölü doğarlar. Sıcak stresi ile birleşen sorunlarda erken doğum 20 günden daha önce de olabilir. Artık böyle bir durumda erken doğum değil, abortus (yavru atma) söz konusudur.

Doğum stresle başlar. Buzadan gelen stres uyarısı beyine, hipofiz bezine ulaştığında hipofizden salgılanan ACTH (Adreno Cortico Tropik Hormon) ineğin böbrek üstü bezinde kortizol (cortisol) salgılanmasına sebep olur. Kanda gebelik hormonu (progesteron) seviyesi hızla düşer. Östrojen seviyesi ise yükselir. Prostaglandin F2 alfa corpus luteumu(sarı cismi) ortadan kaldırır. Gebelik sona erer. Oksitosin salgılanmasıyla rahim (uterus) kasları kasılır, doğum başlar.

İşte, bu birbirini tetikleyen ve doğumu başlatan sistem, ikiz buzağı (fetus) olduğu durumlarda, daha erken devreye girer. İkiz olduğunda, stres hormonu tek buzağıya göre, iki katına çıkar.

Stresin sebepleri yetmezliklerdir. İki fetus (yavru) olunca rahim hacmi yetmez. İki buzağının daha çok oksijen ve besin ihtiyacı olduğundan stres erken başlar.

Özet olarak; fetal kortizol doğumu başlatır. İki yavru olduğundan hacim, oksijen ve enerji yetmez. Bu fetal yükü taşıyamayan inek erken doğurur.

Doğum ya da yavru atma söz konusu olduğunda, eğer iki yavruyla karşılaşırsak, ilk 2-7 gün dışındaki yavru atmalarda, özellikle 20 gün önce veya daha erken doğumlarda, durumu sadece ikizliğe bağlamak doğru olmaz. İki yavru da ölmüş ise, normalden 20 gün ve daha fazla bir zaman önce bu durum meydana gelmişse, kesinlikle laboratuvar tahlilleri yapmak, sebebin ne olduğunu anlamak gerekir. Örneğin; BVD-MD, IBR-IPV, brusellosis,leptospirosis , listeriosis, neosporosis gibi hastalıklar, mikotoksinler (küflü yem), nitrat- nitrit zehirlenmeleri, nakliye, travma ve yüksek ateşle seyreden hastalıklar yönünden durum araştırılmalıdır.

İkiz gebelikte dengeler hassastır. Yavru atmayı geçiştirmek doğru değildir.

İkiz doğum olup, yavrular sağlıklı ise, erken doğum yaptığı için ineğin ağız sütü (kolostrum) henüz oluşmamıştır. Daha önce doğum yapan ineklerin ağız sütleri dondurulursa, böyle durumlarda çözündürülerek buzağılara verilebilir. O yüzden ağız sütünü dondurup saklamak çok önerilen bir uygulamadır.

Eğer ultrason ile ineğin muayenesi yapılır ve ikizlik saptanırsa, bu duruma karşı hazırlıklı olmak bakımından önemli bir koruyucu hekimlik hizmeti yapılmış olur. İnek yakın takibe alınır. Doğumda yardıma ihtiyacı olacaktır. İyi gözlenir. Ağız sütü geciktirilmeden yavrulara verilir.

Koruyucu hekimlik:

Kuru ve geçiş dönemi beslemesine özellikle dikkat edilmelidir.

İneklerde ikizlik konusunda” İnek İkiz Doğurursa” başlıklı bir yazı yazmıştım. Orada da belirtildiği gibi, ikiz doğum çoğunlukla yavrularda ve annede sorunlara sebep olur. Sorunlardan biri erken doğum olup, ölü doğum, güç doğum, abortus (yavru atma), yavruların cılız olması ve Freemartinizm gibi ikizliğin sebep olduğu istenmeyen durumlar ortaya çıkar.

İkiz doğum yapan annelerde de birtakım sorunlarla karşılaşma ihtimali vardır. Örneğin; sonun atılamaması, metabolik hastalıklar gibi.Sütçü sığır işletmelerinde ikizlik, aslında koyunlardaki gibi arzu edilen, bir durum değildir. Bazen anne ve buzağılar her bakımdan sağlıklı olur. Fakat çoğunlukla ikiz yavru taşıyan inekler sorunlara gebedir.