Başkanlık bahane, imar şahane!

Arif Çayan yazdı...Başkanlık bahane, imar şahane!

Siyasetin en büyük sınavı seçim kazanmak değil, kazanılan seçimin ardından halka verilen sözlerin ne kadarının tutulduğudur. Hele ki söz konusu belediye başkanlığıysa, o koltuğa oturan kişinin yalnızca kendisine oy verenlerin değil, yaşadığı kentin geleceğine umut bağlayan herkesin sorumluluğunu taşıdığını unutmaması gerekir. Ne var ki bazı belediyecilik anlayışlarında hizmetin önüne başka hesapların geçtiği, vatandaşın günlük sorunlarından çok imar planlarının konuşulduğu, halkın beklentileriyle yönetimlerin öncelikleri arasında giderek büyüyen bir mesafe oluştuğu yönündeki tartışmalar, yerel yönetimlerin en ciddi güven sorunlarından birini oluşturuyor. İşte tam da bu nedenle bugün sorulması gereken soru son derece açık: Belediye başkanlığı gerçekten halka hizmet makamı olarak mı görülüyor, yoksa bazıları için imar kararları üzerinden güç ve nüfuz elde etmenin aracı hâline mi geliyor?

Bir düşünün; seçim meydanlarında halkın karşısına çıkan, her mahalleye eşit hizmet götüreceğini söyleyen, adaletten, dürüstlükten, şeffaflıktan ve sosyal belediyecilikten söz eden bir siyasetçinin, göreve geldikten sonra önceliklerini değiştirmesi kadar büyük bir hayal kırıklığı olabilir mi? Vatandaş mahallesindeki çukurların kapatılmasını, sokakların temizlenmesini, çocukların oynayacağı parkların yapılmasını, yaşlıların huzur içinde yaşayacağı bir kent oluşturulmasını beklerken belediye yönetiminin gündeminde sürekli imar değişikliklerinin bulunması elbette sorgulanacaktır. Çünkü belediyecilik yalnızca plan çizmek, parsel düzenlemek, emsal belirlemek ya da meclisten karar geçirmek değildir; belediyecilik her şeyden önce kamu yararını kişisel ve siyasi hesapların üzerinde tutabilme iradesidir.

İmar konusu öyle sıradan bir mesele değildir. Bir belediye meclisinde alınan karar, bazen bir mahallenin bütün geleceğini değiştirebilir, bazen yıllardır aynı yerde duran bir arsanın ekonomik değerini katlayabilir, bazen de kentin nefes alacağı alanların yapılaşmaya açılması tartışmasını beraberinde getirebilir. İşte bu nedenle imar kararları alınırken yalnızca yasal prosedürlerin tamamlanmış olması yeterli görülmemeli, kararların hangi gerekçelerle alındığı, kimlere ne ölçüde fayda sağladığı ve kent yaşamına nasıl bir etkide bulunacağı da kamuoyuna açıkça anlatılmalıdır. Aksi hâlde vatandaşın zihninde oluşan soru işaretleri büyür, belediyeye duyulan güven zedelenir ve her yeni imar kararı beraberinde yeni tartışmaları getirir.

Belediye başkanlığı kimsenin tapulu malı, belediye meclisi de belirli çevrelerin ekonomik beklentilerini karşılamak için oluşturulmuş özel bir şirketin yönetim kurulu değildir. O makamın yetkisi halktan gelir ve yine halka karşı sorumluluk doğurur. Dolayısıyla belediyeyi yönetenlerin, özellikle yüksek ekonomik değer doğurabilecek imar kararlarında çok daha dikkatli davranması, çıkar çatışması ihtimallerini ortadan kaldırması ve alınan kararların arkasındaki kamu yararını somut biçimde ortaya koyması gerekir. Bir başkanın gerçek gücü, imzasıyla kaç dönüm arazinin değer kazandığında değil, görev süresince kaç insanın hayatını kolaylaştırdığında, kaç mahallenin sorununu çözdüğünde ve kentte ne kadar adil bir yönetim oluşturduğunda ortaya çıkar.

Buradan belediye başkanlığı makamında oturan herkese yönelik önemli bir hatırlatma yapmak gerekiyor: Seçim kazanmak, bütün kararların tartışmasız kabul edileceği anlamına gelmez. Sandıktan çıkan sonuç, yöneticilere hesap vermeme ayrıcalığı tanımaz. Tam tersine, halkın verdiği yetki büyüdükçe şeffaflık sorumluluğu da büyür. Belediye başkanları yalnızca yaptıkları projeleri anlatmakla değil, aldıkları tartışmalı kararları açıklamakla da yükümlüdür. Özellikle imar değişikliklerinde kamuoyunun aklına takılan sorulara tatmin edici cevaplar verilmemesi, hukuka uygun bir kararın bile toplum nezdinde kuşkuyla karşılanmasına neden olabilir.

Bir başka mesele de belediyelerde hizmet önceliklerinin nasıl belirlendiğidir. Vatandaş yıllardır çözüm bekleyen altyapı sorunlarıyla mücadele ederken, yağmur yağdığında sokaklar göle dönerken, kaldırımlar yürünemez hâle gelirken, parklar bakımsızlıktan kullanılamaz duruma düşerken belediyenin enerjisinin önemli bir bölümünün imar tartışmalarına ayrıldığı izlenimi oluşuyorsa burada ciddi bir yönetim sorunu var demektir. Çünkü halkın gözünde belediyenin başarısı süslü tanıtım filmleriyle, sosyal medya paylaşımlarıyla veya gösterişli törenlerle değil, yaşadığı sokağın gerçek durumuyla ölçülür. Vatandaş evinden çıktığında hizmeti görmüyorsa, başkanın kaç fotoğraf verdiğinin ya da kaç konuşma yaptığının hiçbir anlamı kalmaz.

Asıl sorulması gereken soru şudur: İmar kararları gerçekten kentin geleceği için mi alınıyor, yoksa kentin geleceği bazı ekonomik beklentilere göre mi şekillendiriliyor? Bu soruya verilecek cevap yalnızca belediye başkanlarını değil, belediye meclislerinde görev yapan bütün siyasi temsilcileri ilgilendirir. Çünkü imar kararları tek bir kişinin değil, çoğu zaman bir yönetim anlayışının ürünüdür. Mecliste el kaldıranların, komisyonlarda görüş bildirenlerin ve kararların hazırlanmasında görev alanların da kamu yararını gözetme sorumluluğu vardır. Hiç kimse, siyasi çoğunluğun arkasına saklanarak vicdani sorumluluğundan kaçamaz.

Elbette her imar değişikliğini yanlış, her yapılaşma kararını şaibeli veya her değer artışını haksız kazanç olarak değerlendirmek doğru değildir. Kentler gelişir, nüfus artar, ihtiyaçlar değişir ve şehir planlaması bu değişime ayak uydurmak zorundadır. Ancak tam da bu nedenle imar kararlarının bilimsel, hukuki ve toplumsal gerekçelerle alınması hayati önem taşır. Bir kararın doğru olduğunu savunan yönetim, o kararın neden gerekli olduğunu, hangi alternatiflerin değerlendirildiğini ve kamuya ne kazandıracağını açıklamaktan çekinmemelidir. Çünkü şeffaflık yalnızca güzel bir siyasi slogan değil, kamu yönetiminin güvenilirliğini ayakta tutan temel ilkedir.

Bugün yerel yönetimlerde en fazla ihtiyaç duyulan şey, sorgulayan vatandaşlardan rahatsız olmayan, gazetecilerin sorularını tehdit olarak görmeyen, eleştirileri düşmanlık saymayan ve kamu kaynakları üzerindeki her tasarrufunun hesabını verebilen bir yönetim anlayışıdır. Belediye başkanları kendilerini eleştirenleri susturmaya çalışmak yerine, eleştirilere belgeyle ve icraatla cevap vermeyi öğrenmelidir. Çünkü gazetecinin görevi belediye başkanının alkışçısı olmak değil, kamu adına soru sormaktır. Bir köşe yazısında dile getirilen eleştirilerden rahatsız olmak kolaydır; zor olan, o eleştirilerin dayandığı sorunları ortadan kaldıracak iradeyi gösterebilmektir.

Şunu da kimse unutmasın: Belediye başkanlığı makamı geçicidir, ancak o makamda alınan kararların etkileri yıllarca devam eder. Bugün atılan bir imza, yarın bir mahallenin ulaşımını, yeşil alanlarını, nüfus yoğunluğunu ve yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilir. Bugün yapılan bir plan değişikliği, gelecekte çocukların yaşayacağı kentin nasıl bir yer olacağını belirleyebilir. Bu nedenle belediyeyi yönetenlerin her kararda yalnızca bugünün siyasi kazançlarını değil, gelecek nesillerin hakkını da düşünmesi gerekir. Kentin geleceği üzerinde söz sahibi olmak büyük bir yetkidir, fakat bu yetkinin beraberinde getirdiği sorumluluk çok daha büyüktür.

Benim derdim herhangi bir belediye başkanının şahsıyla, siyasi partisiyle ya da bulunduğu ilçeyle değil; belediyeciliği halkın hizmetinden uzaklaştırabilecek her türlü anlayışladır. İmar üzerinden ayrıcalık sağlandığına ilişkin bir iddia varsa bunun belgelerle araştırılması, kamu zararına yol açan bir işlem bulunuyorsa sorumlularının hukuk önünde hesap vermesi gerekir. Ancak ortada somut bir tespit olmadan kimseyi suçlu ilan etmek de doğru değildir. Bizim savunduğumuz şey son derece basittir: Kamu yetkisini kullanan herkes denetlenebilir olmalı, kamuya ait kararların gerekçeleri açıkça ortaya konulmalı ve hiçbir yönetici kendisini halkın üzerinde görmemelidir.

Sonuç olarak belediye başkanlarının önünde iki yol vardır. Ya görev sürelerini halkın yaşamına dokunan hizmetlerle, adil kararlarla, şeffaf yönetimle ve gelecek kuşaklara bırakacakları eserlerle değerlendirecekler ya da arkalarında cevaplanmamış sorular, tartışmalı kararlar ve kaybolan bir güven duygusu bırakacaklar. Hangi yolun seçildiğini zaman gösterecek, ancak halkın hafızasının seçim dönemlerinde dağıtılan vaatlerden çok daha güçlü olduğunu hiç kimse aklından çıkarmamalıdır. Çünkü vatandaş bir gün bozuk yolu da unutabilir, geciken hizmeti de affedebilir, fakat kendisine emanet edilen kentin geleceğinin kamu yararı dışında kullanıldığı ortaya çıkarsa bunun hesabını sormaktan vazgeçmez.

O nedenle son sözüm şudur: Başkanlık koltuğuna oturmak marifet değildir; asıl marifet, o koltuktan kalkarken arkanızda tertemiz bir yönetim anlayışı ve başı dik bir şekilde hesap verebileceğiniz kararlar bırakabilmektir. Halkın oyuyla gelenler, halkın güvenini kendi siyasi güçlerinin sınırsız kaynağı sanmasın. Belediye binasının kapısından içeri giren herkes bilsin ki o binanın gerçek sahibi başkanlar değil, halktır. İmar planlarının gerçek amacı da birilerini zenginleştirmek değil, kentleri yaşanabilir kılmaktır.Başkanlık bahane, imar şahane diyen bir anlayış varsa, bilinmelidir ki halkın geleceği kimsenin şahsi hesabına sığmayacak kadar değerlidir!

İmarın perde arkasında neler yaşanıyor? Kimler hangi sorulara yanıt verecek?Çok yakında MEDYAEGE’de! Takipte kalın…

İmarda 0,60 emsal 2,00 emsale çıkarılırsa, aynı arsa üzerindeki emsale esas inşaat hakkı yaklaşık 3,33 katına çıkar. Yani %233,3 oranında artış olur.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

Gündem Haberleri