Ege Üniversitesi, deri mühendisliği, deri teknolojileri ve sürdürülebilir üretim alanlarındaki akademik birikimini uluslararası iş birlikleriyle güçlendirmeye devam ediyor. Erasmus Plus Yükseköğretimde Kapasite Geliştirme (CBHE) programı kapsamında desteklenen “Morocco Leather Transformation: Advancing Innovation, Skills, and Sustainable Value Creation (LeInnMor)” projesinin yürütücülüğünü, Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Deri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu üstleniyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, proje ekibini tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi.
DERİCİLİKTE KÜLTÜREL MİRAS
Fas, deri işleme ve deri zanaatkârlığı açısından yüzyıllara uzanan güçlü bir geçmişe sahip ülkeler arasında yer alıyor. Bu kültürel mirasın önemli örneklerinden biri olan Fes şehrindeki Dar Tabakhanesi’nin tarihi 11. yüzyıla kadar uzanıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Fes'teki Dar Tabakhanesi, günümüzde ülkenin ayakta kalan dört tabakhanesinden biri olarak geleneksel deri işleme yöntemlerinin yaşatılmasına katkı sağlıyor.Geleneksel yöntemlerin halen uygulandığı bu tabakhanelerde deriler, geçmişten günümüze aktarılan usullerle taş kuyularda işleniyor ve renklendiriliyor. İşlenen deriler, daha sonraki aşamalarda çanta, terlik ve benzeri ürünlerin üretiminde kullanılmak üzere zanaatkârlara ve atölyelere ulaştırılıyor. Geçmişte sayıları 100'e kadar ulaşan tabakhanelerden günümüzde yalnızca dört tanesinin ayakta kalmış olması, geleneksel deri işleme tekniklerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemini ortaya koyuyor.
Bu güçlü tarihi ve kültürel mirasın yanında Fas deri sektörü, günümüzde teknolojik dönüşüm, nitelikli iş gücü, kalite yönetimi ve sürdürülebilir üretim açısından çeşitli ihtiyaçlarla karşı karşıya bulunuyor. LeInnMor projesi, söz konusu geleneksel birikimin modern bilimsel ve teknolojik yaklaşımlarla desteklenmesini ve Fas'ın deri değer zincirinde daha yüksek katma değerli üretime geçiş kapasitesinin güçlendirilmesini amaçlıyor.
SEKTÖREL DÖNÜŞÜM, EĞİTİM VE İSTİHDAM ODAKLI İŞ BİRLİĞİ
Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu, Fas deri sektörünün istihdam, KOBİ'ler ve ihracat açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu belirterek sektörün mevcut yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu, sektörün önemli bir bölümünün düşük katma değerli alt yüklenici modeliyle faaliyet gösterdiğini; tasarım, Ar-Ge, kalite yönetimi ve markalaşma alanlarında gelişime ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu, deri kimyası, tabaklama, kalite kontrol ve sürdürülebilir üretim alanlarında uzmanlaşmış nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin sektörün geleceği açısından önem taşıdığını vurguladı. Bu doğrultuda modern müfredatların hazırlanması, eğitim altyapısının geliştirilmesi ve üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi projenin temel hedefleri arasında yer alıyor. LeInnMor projesi kapsamında eğitim, uygulamalı araştırma, kalite kontrol ve teknoloji transferini desteklemek amacıyla iki uzmanlık merkezinin kurulması ve Fas'taki yükseköğretim kurumlarında yeni deri derslerinin başlatılması planlanıyor. Böylece akademik bilgi ile sektörün uygulamalı ihtiyaçları arasında daha güçlü bir bağlantı kurulması hedefleniyor.
GELENEKSEL ZANAATTAN SÜRDÜRÜLEBİLİR VE YENİLİKÇİ ÜRETİME
Projenin dikkat çekici yönlerinden biri, Fas'ın sahip olduğu geleneksel deri işleme mirasının modern teknolojiler ve sürdürülebilir üretim yaklaşımlarıyla birlikte ele alınması olacak. Fes'teki tarihi tabakhanelerde yüzyıllardır sürdürülen el emeğine dayalı üretim, Fas'ın kültürel mirasının önemli bir parçasını oluştururken, çağdaş deri sektörünün rekabet gücü; bilimsel bilgi, yeni teknolojiler, kalite kontrol sistemleri, çevresel performans ve nitelikli insan kaynağı gibi unsurlarla birlikte değerlendiriliyor. Bu çerçevede LeInnMor projesi, geleneksel bilgi ve zanaatkârlığın korunması ile modern deri teknolojilerinin geliştirilmesini birbirinin alternatifi olarak değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele alan bir kapasite geliştirme yaklaşımı sunuyor. Proje aracılığıyla deri kimyası ve tabaklama teknolojilerinden kalite kontrol ve sürdürülebilir üretime kadar geniş bir alanda yeni bilgi ve becerilerin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Sürdürülebilir üretim yaklaşımı kapsamında çevresel etkilerin azaltılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve deri üretiminde katma değerin artırılması da projenin önemli başlıkları arasında bulunuyor. Böylece Fas deri sektörünün yalnızca üretim kapasitesinin değil, aynı zamanda eğitim, araştırma, inovasyon ve teknoloji transferi kapasitesinin de geliştirilmesi hedefleniyor.
ULUSLARARASI GÜÇ BİRLİĞİ: 4 ÜLKE, 8 ORTAK
İspanya’dan Universidad de Lleida’nın koordinatörlüğünde yürütülecek olan projede, Türkiye’yi temsilen Ege Üniversitesinin yanı sıra Romanya, Yunanistan ve Fas’tan kurumlar yer alıyor. Projenin akademik ve teknik yürütücülüğünü Ege Üniversitesi adına Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu üstlenirken; proje ekibinde Prof. Dr. Hasan Özgünay, Prof. Dr. Ersin Önem, Doç. Dr. Ali Yorgancıoğlu, Doç. Dr. Çiğdem Kılıçarislan ve Araş. Gör. Dr. Nilay Örk Efendioğlu görev alıyor.