Siyasetçi, ekonomist, akademisyen, iş insanı ve gazetecilerden oluşan Ege-Koop Danışma Kurulu, 2026-2027 döneminin ilk toplantısını gerçekleştirdi. Türkiye'nin siyasi yapısının ve seçim sisteminin tartışıldığı toplantıda, partiiçi demokrasiyi güçlendirecek öneriler sunuldu, bir süre önce hayatını kaybeden İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki başkanlarından ve Ege-Koop’un önceki Genel Başkanı Dr. Burhan Özfatura saygıyla anıldı.
ASLAN: "DEMOKRASİ, LİDERLER DEMOKRASİSİNE DÖNÜŞTÜ"
Toplantının açılışında konuşan Ege-Koop Genel Başkanı Hüseyin Aslan, partiiçi demokrasinin ve seçim sisteminin önemine dikkat çekti, şunları söyledi: "Ege-Koop yıllar önce de mevcut yasanın değiştirilmesi için paneller düzenledi, ancak geçen sürede değişen bir şey olmadı. Partiiçi demokrasiyi mutlaka sağlamalıyız. Liderlerin geniş yetkisi karşısında partiler liderler partisine, demokrasimiz de liderler demokrasisine dönüştü. Seçilen ve yeniden seçilme şansı liderlerin isteğiyle olan vekillerimizin, liderlerin isteği dışında tavır alması mümkün değil. Lideriyle ters düşen politikacı tabanda güçlü olsa dahi, yeniden seçilme şansı yok. Bu yüzden seçimle gelen, seçimle gitmeli. Genel merkezlerin seçimle gelen örgütleri görevden alma yetkisi ya tamamen kaldırılmalı ya da yasada belirtilecek birkaç haklı nedenle oy çokluğuyla karara bağlanmalıdır."
METİN ÖNEY: "MEVCUT YASA, 12 EYLÜL’ÜN BİR ÜRÜNÜDÜR"
Aslan’ın ardından söz alan Ege-Koop Danışma Kurulu Başkanı ve geçmiş dönem milletvekili avukat Metin Öney, “Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Sistemi” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Mevcut yasal düzenlemeyi eleştiren Öney, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Mevcut yasa, 12 Eylül darbesinin bir ürünüdür. O dönemden bu yana partiler 'şöyle yapalım, böyle değiştirelim' dedi ancak genel başkanların işine geldiği için hiçbiri bu yasayı değiştiremedi. Bu sistemle partilerde demokrasi işletilemez. Her şey genel başkanların talimatıyla yapılıyor. İl, ilçe, belediye meclis üyeleri ve milletvekillerini genel başkan seçiyor. Bu yetkilerle gelen bir genel başkan bir daha gitmiyor. Padişahlar bile divanda devrilebiliyor, ancak partilerimizin genel başkanları devrilemiyor. Çünkü sistem öyle çalışıyor. Oysa Anayasa diyor ki, ‘Partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurları.’ Bu durumda nasıl demokrasinin vazgeçilmez unsuru olacak? Partiiçi demokrasi yok. Partilere demokrasi getirmek istiyorsak, işe üye kayıt sisteminden başlamamız gerekir."
"DELEGE SİSTEMİNE SON, ÖRGÜTÜN İRADESİ SANDIĞA YANSIMALI"
Siyasi partilerde delege sisteminin ve antidemokratik uygulamaların son bulması gerektiğini vurgulayan Öney, önerilerini şu detaylarla açıkladı:
BAĞIMSIZ ÜYELİK SİSTEMİ (İLÇE SEÇMEN KÜTÜĞÜ KURULU)
"Ahbap-çavuş ilişkisi ile üye yapılan mevcut sistem yerine, partilere üye olmak isteyen bağımsız bir kuruma başvurmalı. Bu bağımsız yapının adı 'İlçe Seçmen Kütüğü Kurulu' olabilir. Üyelikler şeffaf ve denetlenebilir tutulmalı. Kongrelerdeki mevcut durum son derece antidemokratik. Delege ağaları ortaya çıkıyor; maddi, manevi ve arkadaşlık ilişkileriyle delege seçiliyor. Örneğin beş bin üyesi olan bir parti, sadece 500 delege ile başkan seçiyor. Bu durum üyelerin mensubiyet şuurunu sıfırlıyor. Delege sistemi tamamen kaldırılmalı, üye sayısı ne kadarsa tüm üyeler doğrudan oy kullanmalı. Delege saltanatına son verilmeli. Genel başkanlar, 'Seni ben seçtim, siz de beni seçeceksiniz' diyor. Kaderimizi onun bunun zihniyetine teslim edemeyiz. Mevcut yasa toplumun talebi doğrultusunda değiştirilmeli. Partiiçi demokrasi yoksa, ülkede de demokrasi de olmaz."
ÖNE ÇIKAN TEMEL ÖNERİLER
Toplantıda öne çıkarılan temel başlıklar şöyle sıralandı: "İl ve ilçe başkanları doğrudan tüm parti üyelerinin oyuyla seçilmeli. Parti üyelikleri bağımsız, şeffaf ve denetlenebilir bir kurul tarafından kayıt altına alınmalı. Ayrıca, parti yönetiminin belirlenmesinde doğrudan söz sahibi olmalı. Partiiçi seçimlerde denetim mekanizması güçlendirilmeli. Delege sistemi kaldırılarak üyelerin gerçek iradesi sandığa yansıtılmalı."
BURHAN ÖZFATURA UNUTULMADI
Toplantıda, geçtiğimiz hafta 83 yaşında vefat eden İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki Başkanlarından ve önceki Ege-Koop Genel Başkanı Dr. Burhan Özfatura da anıldı.
Ege-Koop Genel Başkanı Aslan, Özfatura’nın İzmir’e ve kentleşmeye sunduğu katkılara değindi; Egekent-1, Egekent-2, Egekent-3 ile Bornova, Buca ve Çiğli’deki EV-KA toplu konut projelerine verdiği tarihi desteği hatırlattı. Özfatura’nın belediye başkanlığı döneminde ulaşım, su, metro, Körfez temizliği ve dar gelirlinin barınma ihtiyacına öncelik verdiğini belirten Aslan, "Özfatura İzmir’de ve Ege-Koop’ta unutulmaz izler bıraktı" dedi.