İŞYERLERİNDE OED CİHAZI BULUNDURMA ZORUNLULUĞU: 2026 REHBERİ

Türkiye'de iş güvenliği mevzuatı önemli bir dönüm noktasından geçiyor. 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girerek kamu kurumlarından özel sektöre, toplu taşıma araçlarından kamusal alanlara kadar geniş bir alanda OED bulundurma zorunluluğunu somutlaştırdı. Düzenleme, ani kalp durması vakalarında acil sağlık ekipleri olay yerine ulaşıncaya dek geçen ilk dakikalarda hayat kurtarmayı amaçlıyor. İşyeri sahipleri, İSG uzmanları ve kurumsal yöneticiler için yeni bir uyum süreci başladı.

9 ARALIK 2025 OED YÖNETMELİĞİ NE GETİRİYOR?

Yönetmelik, sağlık hizmeti sunulan yerler dışında meydana gelen ani kalp durmalarına yönelik kapsamlı bir ulusal sistem kuruyor. Düzenlemenin ana eksenleri arasında OED cihazlarının yaygınlaştırılması, belirli standartlara göre konumlandırılması, OED-Net adıyla anılan ulusal kayıt ve takip sistemine entegrasyonu ile periyodik bakım yükümlülükleri yer alıyor. Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı metne göre cihazların; çalışma durumu, batarya seviyesi, konum bilgisi ve EKG verilerini OED-Net'e iletecek teknik altyapıya sahip olması gerekiyor.

Yönetmeliğin önemli bir yeniliği halktan kurtarıcı tanımının resmiyet kazanması. Eskiden cihazları yalnızca ilk yardım sertifikalı kişiler kullanabilirken, yeni düzenlemeyle eğitim almamış vatandaşlar da cihazın sesli yönlendirme özelliği sayesinde acil müdahaleye dahil olabilecek. Bu değişiklik, kurumsal alanlarda cihazın salt güvenlik personeli ile sınırlı kalan kullanım mantığından çıkarak gerçekten erişilebilir bir hayat kurtarma aracına dönüşmesi anlamına geliyor.

YÖNETMELİK KAPSAMINA GİREN İŞYERLERİ

Düzenlemenin 2. maddesine göre yönetmelik; kamu kurum ve kuruluşlarını, özel kuruluşları, toplu taşıma araçlarını ve kamusal alanları kapsıyor. Halkın yoğun olarak bulunduğu noktalar bu kapsamın merkezinde yer alıyor. Aşağıdaki tablo, farklı işyeri tiplerinin yönetmelikteki konumunu özetliyor:

Yönetmelik metninde belirtilen ölçütler; cihazın halkın toplu bulunduğu alanlarda, acil durumlarda en kısa sürede ulaşılabilecek konumda bulundurulması yönünde. Spesifik çalışan sayısı eşikleri yerine yoğunluk ve erişilebilirlik kriterleri öne çıkıyor. İşyeri sahibinin kendi alanı için risk değerlendirmesi yapıp İSG mevzuatı çerçevesinde cihaz konumlandırmasına karar vermesi bekleniyor. Ege bölgesindeki turizm tesisleri, OSB sanayi havzaları ve liman bölgeleri gibi yoğun kullanım alanlarında bu değerlendirme erken aşamada tamamlanmalı.

OED CİHAZI TEKNİK GEREKSİNİMLERİ VE SEÇİM KRİTERLERİ

Yönetmelik, satın alınacak OED cihazlarında bazı asgari özellikleri zorunlu kılıyor. Cihazların düzenlemeyle uyumlu olabilmesi için aşağıdaki teknik kriterleri karşılaması gerekiyor:

• OED-Net entegrasyonu: Çalışma durumu, batarya seviyesi, konum ve EKG verilerini Bakanlık sistemine iletme özelliği zorunludur. Güvenlik kurumlarının cihazları konum iletme zorunluluğundan muaftır.
• Tam otomatik analiz: Cihaz, kalp ritmini bağımsız analiz edip şok gerekliliğine kendisi karar vermelidir.
• Türkçe sesli yönlendirme: Eğitimsiz kullanıcıların müdahalesini mümkün kılan adım adım Türkçe sesli komutlar.
• CE belgesi ve TİTCK kaydı: Tıbbi cihaz mevzuatına uygunluk ve uluslararası tıbbi cihaz standartlarına sahip olma.
• Yetişkin ve pediyatrik ped seçeneği: Çocuk ve yetişkin müdahalesi için ayrı ped tipleri.

Doğru bir OED Cihazı seçimi yaparken kurumsal alıcıların; ürünün TİTCK kaydı, garanti süresi, yedek parça erişimi ve yerel servis ağı gibi parametreleri değerlendirmesi gerekiyor. Yurt dışı menşeli cihazlarda yedek pil ve elektrot ped temininde gecikmeler yaşanabilirken, yerli üretim cihazlarda servis erişimi genellikle daha hızlı tamamlanıyor.

CİHAZ KONUMLANDIRMA VE OED-NET KAYIT SİSTEMİ

Yönetmeliğin 6. maddesi cihaz konumlandırma kurallarını net biçimde tanımlıyor. Buna göre OED'ler; herkesin kolayca görebileceği ve ulaşabileceği noktalarda, kilitli alan içinde olmamak şartıyla, koruyucu ve alarmlı bir dolap içinde bulundurulmalı. Dolapların standart renk kodu kullanılması ve uluslararası rehberlere uygun işaretleme yapılması bekleniyor.

Konumlandırma sırasında uluslararası 3-5 dakika erişim kuralı dikkate alınıyor: cihazın bulunduğu noktadan binanın herhangi bir köşesine ulaşım süresi 3 dakikayı geçmemeli. Bu nedenle büyük yerleşkelerde tek cihaz yetersiz kalabilir; çok katlı binalarda her kata, kampüs alanlarında stratejik geçiş noktalarına yerleştirme öneriliyor.

OED-Net sistemi ise satın alınan her cihazın Bakanlık veritabanına kaydedilmesini gerektiriyor. Cihazlar gerçek zamanlı olarak izlenecek; batarya bitimi, ped son kullanma tarihi yaklaşması ve kullanım anında otomatik bildirim üretilecek. Sistem, hem işverenin uyum yükünü kolaylaştırıyor hem de Bakanlığın ulusal harita üzerinde anlık OED kapasitesini görmesini sağlıyor.

YERLİ ÜRETİM VE YETKİLİ DİSTRİBÜTÖR AVANTAJI

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun Acil Sağlık Hizmetleri Haftası kapsamında öne çıkardığı Aselsan Heartline OED, yönetmelikle birlikte yerli teknolojinin kurumsal alıcılar için neden tercih edildiğini somutlaştırıyor. Yerli üretim cihazların avantajları yalnızca milli teknoloji desteği değil; servis erişimi, garanti süreçleri ve OED-Net entegrasyonunda yerel teknik destek bakımından da belirleyici.

Aselsan OED Cihazı tercih eden kurumsal alıcılar; yetkili distribütör kanalıyla orijinal ürün, üretici garantisi ve hızlı servis erişimi avantajlarından yararlanır. Medikaliste, Aselsan ve FT2 markalarının Türkiye yetkili distribütörü olarak kurumsal projelerde tedarik, kurulum ve eğitim desteği sağlıyor. Yetkisiz satış kanallarından temin edilen cihazlarda OED-Net kayıt süreci uzayabileceği gibi, garanti dışı kalma riski de bulunuyor.

PERİYODİK BAKIM, EĞİTİM VE İŞVEREN SORUMLULUKLARI

Cihaz alımı, yönetmeliğin gerektirdiklerinin yalnızca ilk adımı. Kurumsal sahipler için sürekli yükümlülükler şu adımları içeriyor:

1. Periyodik kontrol: Cihazın çalışma durumunun düzenli aralıklarla doğrulanması, batarya ve elektrot pedlerin son kullanma tarihinin takibi.
2. Personel eğitimi: Belirli sayıda çalışanın temel yaşam desteği ve OED kullanım eğitimine yönlendirilmesi. İlk yardım sertifikalı personelin görev tanımına bu süreç işlenebilir.
3. OED-Net güncellemesi: Konum değişikliği, kullanım kaydı veya cihaz bakımı sonrası sistem üzerinden bilgi güncellemesi yapılması.
4. Kullanım sonrası raporlama: Cihazın acil durumda çalıştırılması halinde olay kayıtlarının Bakanlık sistemine iletilmesi.
5. Yıllık denetim: İSG denetimleri kapsamında cihaz durumunun ve eğitim kayıtlarının kontrol edilmesi.

Sorumluluk dağılımı açısından cihaz edinicisi konumundaki kurum veya işveren; bakım, kayıt ve sistem entegrasyonundan birinci derecede sorumlu kabul ediliyor. İSG uzmanları ise kurum içi denetim ve eğitim koordinasyonunda merkezi rol üstleniyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Hangi işyerleri OED bulundurmak zorunda?

Yönetmelik kapsamında kamu kurumları, özel kuruluşlar, toplu taşıma araçları ve kamusal alanlar yer alıyor. AVM, otel, fabrika, ofis kompleksleri, üniversite kampüsleri ve havalimanları doğrudan etkilenen alanlar arasında. Spesifik kapsamın işyeri risk değerlendirmesi ile İSG mevzuatı çerçevesinde belirginleşmesi bekleniyor.

OED bulundurmamanın yaptırımı nedir?

Yönetmelik 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi. Yaptırım maddeleri ve idari para cezaları, ilgili Bakanlık tebliğleri ile somutlaşacak. Mevcut İSG mevzuatı kapsamında uyumsuzluk durumlarında işverene yönelik idari yaptırımlar zaten uygulanıyor.

Cihaz bakım ve personel eğitim sorumluluğu kimde?

Yönetmelik metnine göre OED edinicisi yani cihazı satın alan kurum, bakım, kayıt ve sistem entegrasyonundan sorumlu. Personel eğitimi İSG kapsamında işverenin yükümlülüğü olarak değerlendiriliyor.

Mevcut işletmeler için geçiş süresi nasıl işliyor?

Yürürlük tarihi 1 Ocak 2026. Bakanlığın yayımlayacağı geçiş takvimi ve uygulama rehberleri, mevcut işletmelerin uyum süreci için detayları belirginleştirecek. Erken planlama yapan işletmeler için tedarik, kurulum ve personel eğitimi süreçlerini paralel yürütmek zaman avantajı sağlıyor.

İşyerinde OED bulundurmak yalnızca yasal bir uyum meselesi değil; çalışan ve ziyaretçi güvenliği açısından kurumsal sorumluluğun somut göstergesi. Doğru cihaz seçimi, yetkili distribütörden temin, OED-Net entegrasyonu ve eğitim altyapısı, sürecin başarısını belirleyen unsurlar. Kurumsal projeleriniz için cihaz seçimi, tedarik ve uyum sürecinde profesyonel destek almak isterseniz, kurumsal medikal market çözümleri ile yetkili distribütörlük güvencesinde ihtiyaçlarınıza uygun OED cihazlarını inceleyebilirsiniz.