Hemorajik diyatez adı verilen bu durum birçok hastalığın belirtisi ya da sonucu olarak ortaya çıkar. Yenidoğan buzağıların deri altında ve gözlerinde kanamalar oluşur. Bu kanamaların sebebi trombositopeni yani kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücrelerin (trombositlerin) azlığıdır. Trombositlerin azlığına ise genel olarak kemik iliğinin hasara uğraması yol açmaktadır. Sebepler ve hastalıklar:
Toksik etkiler:
Annelerin gebelik esnasında eğrelti otu (Pteridium aquilinum) veya tatlı yonca (melliotus) ya da küflü besinler yemeleri, bilim insanlarının aynı zamanda” kan terleme “adını verdikleri, hemorajic diyateze (haemorrhagic diatese) sebep olur.
Kanamalı buzağı sendromu:
Yenidoğan Buzağılarda Pansitopeni olarak bilinen bu hastalıkta vücudun immun sisteminin kemik iliğine saldırması sonucu tüm kan hücreleri yani alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositler azalır. Deri altında ve mukozalarda kanamalar meydana gelir. Hemolakri(haemolacria, gözden kan gelmesi) söz konusu olabilir.
BVD-MD:
BVD virüsün sebep olduğu hastalıkların bir komplikasyonu olarak kemik iliği hasara uğrar, trombosit üretimi azalır.
Septisemi:
Bakterilerin kana karışmasıdır. Genellikle E. coli ve Salmonella bakterilerinin sebep olduğu bu durum öldürücüdür. Bazen de septisemi kemik iliği depresyonuna ve kanamalara yol açabilir.
Doğuştan kan pıhtılaşmama sorunu:
Bir genetik hastalıktır. Simmental ırkı buzağılarda resesif (recessive, çekinik) genlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Nadir olarak görülen kalıtsal bir sorundur.
Haemotropic mycoplasmosis;
Kan hücrelerine saldıran bir mikoplazma olan Mycoplasma wenyonii’ nin yol açtığı hastalıktır. İngiliz bilim insanı Charles Morley Wenyoni tarafından keşfedilen bu mikroorganizma gözlerde kanama ve şiddetli (anemi) kansızlık ile göze çarpar. Tabii ki diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir Kanamalı buzağı ile karşılaşıldığında akla ilk gelen annenin gebeyken küflü kaba ya da kesif yemler yemiş olmasıdır. Küflü yemler dikumarol ihtiva eder. Dikumarol K vitamini kullanımını engeller.
Yeni doğan buzağıda kanama varsa güç doğumda zedelenme ya da kanamaya yol açabilecek darbeler olup olmadığı da iyice kontrol edilmelidir.
Koruyucu hekimlik:
Kanamalı buzağı sendromunu önlemek için yukarıda sayılan sebeplerin engellenmesi gerekir.
Septisemiye karşı önlemler bilinmektedir. Annelerin aşılanması, buzağılara doğar doğmaz antiserum uygulanması, kolostrumun içirilmesi, göbek kordonu dezenfeksiyonu önem verilmesi gereken konulardır.
Resesif (çekinik)genlerin bir araya gelmemesi için akrabalı yetiştirmeden uzak durulmalıdır.
Annelerin tatlı yonca ve eğrelti otu gibi zehirli bitkiler tüketmemesi sağlanmalıdır.
Küflü kaba ve kesif yemler kesinlikle ineklere verilmemelidir. Yemlerin küflenmesinin önüne geçilmeli, nemli balyalama ve depolama yapılmamalı, silajın kalitesine özen gösterilmelidir.
Tedavi: Tedavide serum verilir (sıvı tedavisi). Antibiyotik kullanılır. Ek olarak NSAID (kortizon olmayan yangı gidericiler) verilir.
Mutlaka K vitamini(menadion) enjeksiyonları yapılmalıdır.