Enerji, savunma ve havacılık başta olmak üzere pek çok sektöre özel alüminyum döner tabla dişlileri ve rulmanları üreten Tibet Makina, dünyanın farklı coğrafyalarına ihraç ettiği ürünlerinde kilogram başı birim değerini 100 ABD dolarına yükseltirken, bu seviye ile Türkiye ortalamasının yaklaşık 65 katı yüksek katma değere ulaştı.
Tibet Makina Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Tibet Arbak, Türkiye’nin 2025 yılında 273,4 milyar dolara ulaşan ihracatında, kilogram başı ihracat değerinin 1,5 dolar seviyesinde olduğuna dikkat çekerek, “Türkiye ihracatının yüzde 95’i sanayi ürünlerinden oluşmasına rağmen, üretilen katma değer rakibimiz olan ülkelerin çok gerisinde. İhracata dayalı büyüme modelinde kararlıysak, yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracatımız içindeki payını bugünkü yüzde 3,1 seviyesinden en az yüzde 10 seviyesine taşımamız gerekiyor. Döviz kurlarının olması gerekenden çok daha düşük seviyede olması nedeniyle ihracatımız ve ihracatçı firmalarımız büyük yara alıyor. Son 12 aylık ihracatımızın 278 milyar dolara ulaşması, bu kaybın en önemli göstergesidir.” dedi.
KATMA DEĞERİ YÜKSEK ÜRETİM VE İŞGÜCÜ
Tibet Makina’nın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 2025 yılında Tasarım Merkezi onayı almasının ardından üretilen katma değerde dikkat çekici bir artış yakaladıklarına işaret eden Arbak, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Katma değerli üretim ancak katma değeri yüksek iş gücü ile yapılabilir. Rakiplerimize göre mukayeseli üstünlüğümüz, kendi mühendislik birikimimiz ve tasarım kabiliyetimiz ile katma değeri yüksek ürünleri üreterek bunların ihracatından geçiyor. Müşterilerimizin talep ve beklentilerini proaktif şekilde karşılayan, üretim esnekliğine sahip organizasyonumuz ile kilogram başı ihracatta 100 dolar seviyesine ulaştık. Türk ekonomisinin yapısal sorunu olan yüksek enflasyon ve yüksek işletme maliyetleri sorunlarının çözülmesi durumunda, ülke katma değer ortalamasının çok daha yüksek seviyelere ulaşacağına inanıyorum.”
NATO üyesi ülkelerin temel savunma harcamalarını, Gayrısafi Yurtiçi Hasılalarının yüzde 3,5’ine yükseltme taahhüdünde bulunduklarını anımsatan Arbak, yüzde 2,3 seviyesini yakalayan Türkiye’de büyüklüğü 100 milyar dolara ulaşan 1.400 adetlik proje stoğunun olduğu bilgisini verdi.
MESLEKİ EĞİTİM VURGUSU
10,1 milyar dolara ulaşan savunma sanayisi ihracatı ile 11’inci sırada bulunan Türkiye’nin tüm dünyanın dikkatini çeken bir başarı öyküsü yazdığını kaydeden Arbak, “Katma değerli üretim ancak katma değeri yüksek işgücü ile yapılabilir. Bu açıdan baktığımızda ülkemizin nitelikli mesleki eğitim ihtiyacının ne kadar hayati önemde olduğunu görmemiz mümkün.” dedi.
ENERJİ VE SAVUNMADA DÜNYA DEVLERİNİN STRATEJİK PARTNERİ
Tibet Makina, savunma sanayinde ürettiği taret rulmanları ve dişlilerinde dünyada kendi lisansı ve patenti olan az sayıdaki firmadan biri olma özelliği taşırken, kısa adı SAHA olan Savunma ve Havacılık Kümesi içerisinde birçok savunma sanayi şirketinin stratejik ortakları arasında yer alıyor.
Rüzgâr enerjisi santrallerinin en kritik ekipmanlarından olan döner tabla dişlileri ve rulmanlarını üreten Tibet Makina, bu alanda dünyanın önde gelen santral üreticilerinin tedarikçileri arasında yer alıyor. Üretiminin yaklaşık yarısını ihraç eden Tibet Makina, üretimini 1998 yılından bugüne Menemen Emiralem’deki tesislerinde sürdürüyor.