Yeni tip Corona virüsle ilgili bildiklerimiz sınırlı, aşısı hala yok ve bu salgının ne kadar süreceği, nasıl bir seyir izleyeceğine dair tahminde bulunmak çok zor. Bu süreçte yapmamız gereken sağlık otoritelerinin uyarılarına kulak vermek, evde kalmak, kişisel hijyenimizi ve sosyal izolasyonumuzu sağlamak olmalı. Tüm dünyayı etkisi altına alan ve ülkemizde de hızla yayılmaya devam eden corona virüsün ağız, burun ve göz aracılığıyla bulaştığını uzmanlardan öğrendik. Ortodonti Uzmanı Prof. Dr. Tancan Uysal yeni tip corona virüsünün yenilmesinde faydalı olacak ağız ve diş bakım bilgilerini bizlerle paylaştı. 

Yeni tip Corona virüsünün bulaşmasında önemli bir kapı, ağız!

Covid-19’in diğer koronavirüs enfeksiyonları gibi solunum salgıları ile bulaştığı görülmektedir. Hasta kişilerden öksürük, hapşırık, gülme, konuşma sırasında çevreye saçılan virüs içeren solunum salgısı damlacıkları, sağlam kişilerin mukozalarına temas ederek bu kişilerin hastalanmasına neden olmaktadır. Hastalığın bu şekilde insandan insana bulaşması için yakın temas (1 metreden yakın) gerekli olduğu bildirilmiştir. Enfekte bir kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında, ağza giren damlacıklar yakındaki insanların burunları ve muhtemelen akciğerleriyle solunabilir.

Covid-19 virüs salgınında ağız ve diş bakımının önemi nedir?

Bu dönemde tüm bireyler birer virüs kapma adayıdır ve vücuda bulaşmayı önlemek amacıyla maksimum önlem alınmalıdır. Ağız ve diş sağlığına her zamankinden fazla önem gösterilmelidir. Günde 2 kez, tercihen sabah kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce olmak üzere dişlerin tüm yüzeyleri hiç plak kalmayacak şekilde fırçalanmalıdır. Birçok insanın dişlerini, dişetleri kanıyor diye fırçalamadığını görmekteyiz. Kanama zaten orada bir enfeksiyonun göstergesidir ve bu konunun üstüne gidilerek, kanayan bölgede daha fazla yoğunlaşarak fırçalama yapılmalıdır. Sürenin önemi yoktur, önemli olan her bölgenin yani dişlerin dış, çiğneyen ve iç kısımlarının tamamen plaktan temizlenmesidir. Dişlerin ara yüzlerinin temizliği için fırçalamadan sonra günde 1 kez muhakkak diş ipi uygulaması yapılmalıdır. Ayrıca günlük bakım setlerinde yer alan ağız suları veya ağız duşları da tavsiye edilir. Gün içerisinde tansiyon hastası olmayanların tuzlu suyla ağız ve boğaz gargarası yapması dişeti sorunlarına karşı etkili bir koruma sağlar. Tüm bu önlemler hem rutinde bizi diş ve dişeti hastalıklardan korur, hem de yeni tip corona virüsünün en önemli bulaşma yollarından biri olan ağız mukozasının virüslere açık bir konak olmasının biraz da olsa önüne geçer.

Corona virüs sürecinde diş tedavisine nasıl devam edilmeli?

Diş hekimliğinde acil tedavi olarak tanımlanan ve ertelenmesi pek mümkün olmayan ağrı vb. gibi tedavileri olabilecek en pratik şekilde bitirilmelidir. Aciliyet gerektirmeyen işlemler bu süreçte ertelenmelidir. Çapraz enfeksiyon dediğimiz bu durumu önlemenin en etkili yolu ertelenebilir tüm tedavilerimizi ertelemek ve sosyal mesafelendirmeye riayet etmek olur. Kliniğe gelen hastaların konumlandırılması da bu süreçte önemlidir. Ayrı bir kat veya ayrı bir bekleme salonunda bekletilerek her hastanın sosyal mesafe konumlandırılmasına göre birbirlerine temas etmeyecek tedavi odalarına alınması şarttır. Hastalar randevu saatine en yakın sürede muayenehanede olmalı ki bekleme salonunda diğer bekleyen kişilerle temasını en aza indirsin. Önemli bir başka noktada randevuya yalnız gidilmesidir. Bekleme salonunun kalabalıklaşması enfekte olabilecek kişi sayısını da artırabilir. 

Ağız ve diş sağlığı kliniklerine tavsiyeler 

Kliniklerde mutlaka gözlük, siper, üst düzey filtrasyona sahip maske, koruyucu tulumlar ve eldiven takarak diş tedavisini gerçekleştirilmelidir. Hastalara işlem öncesinde koruyucu alkol bazlı bir solüsyonla gargara işlemi yaptırılmalıdır. Hastalara öksürme ya da hapşırma esnasında ağızlarını örtmeleri, kullanılan mendilin atılması, ellerin yıkanması konusunda bilgilendirici yazılı veya görsel araçlar bekleme salonlarında yer almalıdır. Diş hekimi mecbur olmadıkça peş peşe hasta almamalıdır. Odaların her hasta işleminden sonra havalandırılması, tedavi ünitelerinin dezenfekte solüsyonu ile temizlenmesi ve dezenfekte işleminden sonra da odanın bir süre kullanılmaması tavsiye edilir. Kliniklerde atık için elle temassız açılan çöp kutuları yerleştirilmelidir. Kliniğin girişine ya da bekleme alanına el hijyeni uygulama imkânı sağlanmalıdır. Öksürüğü olan ya da başka semptomları bulunan hastalara maske kullanmaları zorunlu tutulmalı ve olmayan hastalar kliniklere alınmamalıdır. Solunum yolu enfeksiyonu semptomu bulunan hastalar kliniklerde diğer hastalardan mümkün olduğunca uzak tutulmalıdır.