Bazı sesler kulağa değil, kalbe dokunur: Cankız
Arif Çayan yazdı.Bir şehrin kalbine dokunan kadın: Cankız
Bazı insanlar vardır, hayatımıza hiç beklemediğimiz bir anda girerler. Ne kapımızı çalarlar ne de karşımıza oturup uzun uzun sohbet ederler. Belki yüzlerini hiç görmeyiz, belki bir gün bile aynı masada oturmayız. Ama sesleriyle öylesine derin izler bırakırlar ki yıllardır tanıdığımız birçok insandan daha yakın hissederiz kendilerini. İşte bugün sizlere böyle bir kadından söz etmek istiyorum. İstanbul'un bitmek bilmeyen telaşının, kalabalık caddelerinin, susmayan korna seslerinin ve insanı zaman zaman yoran hayat mücadelesinin arasında, mikrofonun öteki ucundan gönüllere ulaşan bir kadından... 91.8 İstanbul'un Sesi Radyosu'nun sevilen sesi, Cankız Gürler'den. Bir radyocudan fazlasını ifade eden, sesin yalnızca duyulmak için değil, bir insanın yüreğine dokunmak için de var olduğunu hatırlatan Cankız'dan...

İstanbul büyük bir şehir. Milyonlarca insan aynı gökyüzünün altında yaşıyor ama herkes kendi yalnızlığını taşıyor. Kimi sabah erkenden ekmek parası için yollara düşüyor, kimi küçük bir dükkânda bütün gün müşteri bekliyor, kimi evinin dört duvarı arasında geçmişiyle konuşuyor. Kimi bir hastane koridorunda güzel bir haberin gelmesini beklerken kimi de hayatın kendisine yüklediği sorumlulukların altında ayakta kalmaya çalışıyor. Dışarıdan bakıldığında herkesin bir hayatı var, herkes bir yerlere yetişiyor. Oysa insanın içinde kimsenin göremediği yorgunluklar, söyleyemediği cümleler, sakladığı gözyaşları bulunuyor. İşte böyle bir şehirde radyodan yükselen sıcak bir sesin ne kadar kıymetli olabileceğini düşünün. Bir insanın, hiç tanımadığı başka bir insana yalnız olmadığını hissettirebilmesi ne kadar büyük bir güzellik... Cankız'ın mikrofon başındaki varlığını benim gözümde anlamlı kılan da tam olarak bu ihtimaldir.

Her gün saatler 12.00'yi gösterdiğinde 91.8 frekansında başlayan üç saatlik yayın, aslında yalnızca bir radyo programı değildir. O saatlerde kim bilir kaç insan öğle yemeğine otururken, kaç esnaf işinin başındayken, kaç şoför direksiyon sallarken, kaç kadın evinin işlerini yaparken radyosunu açıyor. Bir şarkı başlıyor ve belki yıllar öncesinden bir hatıra canlanıyor. Bir başka şarkı çalıyor ve insanın içine gömdüğünü sandığı bir özlem yeniden yüzeye çıkıyor. Bazen kaybettiğimiz bir insanı, bazen kavuşamadığımız bir sevgiyi, bazen de artık geri dönmeyecek çocukluk yıllarımızı hatırlıyoruz. Arabesk müziğin de büyüsü burada değil midir zaten? Herkesin sustuğu yerde insanın içinde konuşmaya devam eden duygulara tercüman olmak... Cankız da yaptığı yayınla müziğin bu güçlü dünyasını dinleyicilere taşıyor. Bir şarkının öncesinde ya da sonrasında duyulan insan sesi, bazen o şarkının kendisi kadar anlam taşıyabiliyor.

Bugün her şeyin rakamlarla ölçüldüğü bir çağda yaşıyoruz. Kaç kişi izledi, kaç kişi beğendi, kaç kişi takip etti, kaç kişi alkışladı... Başarıyı sayılarla anlatmaya öylesine alıştık ki insanların kalbinde bırakılan izleri unutmaya başladık. Oysa bir radyocunun gerçek değeri yalnızca dinlenme oranlarında aranabilir mi? Bir insanın kötü geçen gününde ona eşlik edebilmenin karşılığı hangi rakamla ölçülebilir? Evinin sessizliğinde kendisini yapayalnız hisseden birinin radyosundan gelen sese tutunmasının değeri hangi tabloda gösterilebilir? Bence gösterilemez. Çünkü bazı mesleklerin görünmeyen bir tarafı vardır. İnsan yalnızca işini yapmaz; farkında olmadan başkalarının hayatına küçük ama unutulmaz dokunuşlar bırakır. Radyoculuk da böyledir. Mikrofonun önünde bir kişi konuşur, ama o sesin ulaştığı her evde başka bir hikâye yaşanır.

Cankız Gürler'e baktığımda, önce bu mesleğin insani tarafını düşünüyorum. Çünkü radyoculuk yalnızca güzel konuşmak, şarkı anons etmek ya da dinleyiciyi eğlendirmek değildir. Radyoculuk, bir insanın hiç görmediği insanların dünyasına misafir olabilmesidir. Üstelik bu misafirlikte gösterişe, büyük salonlara, ışıklı sahnelere ihtiyaç yoktur. Bazen küçücük bir radyo yeter. Bir çay bardağının yanında duran eski bir cihaz, bir otomobilin müzik sistemi ya da cep telefonundan yükselen ses... Ve bütün bunların arkasında, kimsenin görmediği bir stüdyoda görevini yapan bir kadın. Dinleyicinin hayatına giren şey, mikrofonun kendisi değil; o mikrofonun taşıdığı insan sıcaklığıdır. İşte bu yüzden bazı sesler kapatılan radyoyla birlikte kaybolmaz. Günün geri kalanında da insanın zihninde, hatıralarında ve gönlünde yaşamaya devam eder.
Bir de meselenin kadın emeği tarafı var. Hayatın hangi alanında olursa olsun, bir kadının kendi sesiyle var olması, yaptığı işe emek vermesi, üretmesi ve insanlara ulaşması başlı başına değerlidir. Mikrofon başında geçirilen saatlerin arkasında hazırlık, dikkat, sorumluluk ve süreklilik bulunur. Dinleyici çoğu zaman yalnızca yayındaki sesi duyar; o sesin arkasındaki emeği düşünmez. Oysa her gün yeniden mikrofon başına geçmek, insanlara yeni bir yayın sunmak ve mesleğini sürdürmek ciddiyet isteyen bir iştir. Cankız'ın radyo yayıncılığındaki varlığına duyduğum saygının bir nedeni de budur. Kadınların sesinin daha güçlü duyulmasını istediğimiz bir dünyada, kendi mesleğiyle var olan her kadının emeğini görmek ve takdir etmek gerekir. Çünkü alkışın en anlamlısı, yalnızca görünene değil, görünmeyen emeğe de verilebilendir.
Bazen düşünüyorum da teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, insanın insana duyduğu ihtiyaç hiç değişmiyor. Dünyanın bütün şarkılarına birkaç saniyede ulaşabiliyoruz. İstediğimiz sanatçıyı seçebiliyor, istediğimiz eseri defalarca dinleyebiliyoruz. Ama bütün bu imkânların içinde hâlâ radyoya ihtiyaç duyuyoruz. Çünkü radyoda yalnızca müzik yok; bir başka insanın varlığını hissetmek var. Birinin aynı anda bizimle aynı şarkıyı paylaşması, aynı duyguya kapı aralaması, günün sıradan bir saatini biraz daha yaşanır kılması var. Bazen insanın aradığı şey dünyanın en güzel şarkısı değildir. O şarkıdan önce kendisine eşlik eden içten bir sestir. Cankız gibi radyocuların kıymetini anlatırken asıl üzerinde durmak istediğim de bu: İnsanın kalbine ulaşabilmek için her zaman göz göze gelmek gerekmez. Bazen gönülden gönüle giden yol, bir radyo frekansından geçer.
Hayat bize garip şeyler öğretiyor. Yanı başımızdaki bir insanın sessizliğini fark edemediğimiz zamanlar oluyor. Aynı sofrayı paylaştığımız insanların hüznüne yetişemiyoruz. Bazen bir dostumuzun sesindeki kırgınlığı bile anlayamıyoruz. Böyle bir dünyada, insanlara sesini ulaştırmayı meslek edinmiş kişilerin taşıdığı sorumluluk daha da anlam kazanıyor. Çünkü söylenen her söz bir yerde karşılık bulabilir. Bir cümle birinin yüzünü güldürebilir, bir şarkı birinin gözlerini doldurabilir, küçük bir hatırlatma bile bir insanın gününü değiştirebilir. Elbette mikrofon başındaki hiç kimse dinleyicisinin bütün dertlerini çözemez. Ama belki de önemli olan bütün dertlere çare bulmak değildir. Bazen bir insanın hayatına birkaç saatliğine eşlik etmek, ona dünya üzerinde başka insanların da bulunduğunu hissettirmek bile çok kıymetlidir.
Cankız'a dair yazarken ona hiç yaşamadığı hikâyeler yakıştırmak, çektiğini bilmediğim acıları anlatmak ya da kişisel hayatına ilişkin bilmediğim ayrıntılardan söz etmek istemiyorum. Çünkü bir insanı değerli kılmak için ona hüzünlü bir geçmiş yazmaya gerek yoktur. Bence asıl vefa, insanın ortaya koyduğu emeği olduğu gibi görebilmektir. Onu hayalî kahramanlıklara ihtiyaç duymadan takdir edebilmektir. Cankız'ın bugün 91.8 İstanbul'un Sesi'nde mikrofon başında olması, arabesk ve fantezi müziğin duygularla örülü dünyasını dinleyicilerle buluşturması, hakkında sevgiyle birkaç satır yazmak için yeterince anlamlıdır. Üstelik bazı insanlara teşekkür etmek için onların hayatımızı olağanüstü biçimde değiştirmesini beklememeliyiz. Bir güzelliği yaşanırken fark etmek, bir emeğe zamanında değer vermek de insan olmanın inceliklerindendir.
Biz gazeteciler çoğu zaman hayatın acı tarafını yazıyoruz. Kavgaları, haksızlıkları, kırgınlıkları, kayıpları, toplumun canını yakan meseleleri gündeme getiriyoruz. Elbette bunları yazmak görevimiz. Ama bazen kalemimizi güzel insanların emeğine çevirmeyi de bilmeliyiz. Çünkü hayat yalnızca kötü haberlerden, ağır cümlelerden ve bitmeyen tartışmalardan ibaret değil. Bu dünyanın hâlâ bir şarkıyla güzelleşen sabahları, bir sesle hafifleyen öğleden sonraları, içten bir sohbetle anlam kazanan saatleri var. Bu nedenle bugün siyaset yazmak, tartışmak, birilerini eleştirmek istemedim. Bugün bir kadının sesinden, mesleğine verdiği emekten ve radyonun insan hayatındaki yerinden söz etmek istedim. Bazen kalemin en güzel görevi, bir insanın gönlüne teşekkür bırakmaktır.

Sevgili Cankız, belki bu satırları bir gün okursun. Belki bir dostun sana gönderir, belki de hiç karşılaşmayız. Ama bilmeni isterim ki insanın yaptığı işi severek sürdürmesi ve o işle başka hayatlara ulaşması büyük bir değerdir. Sesinin ulaştığı her yerde farklı bir hayat, farklı bir hikâye, farklı bir bekleyiş bulunuyor. Kimi neşeli, kimi kederli, kimi umutlu, kimi yorgun... Sen mikrofon başında görevini yaparken, o mikrofonun diğer ucunda hayat devam ediyor. Dilerim sesin hep güzel şarkılarla buluşur, emeğin her zaman hak ettiği saygıyı görür, hayat sana da sesinle başkalarına ulaştırdığın güzellikler kadar güzellik sunar. Çünkü insanlara ulaşmaya çalışan bir sesin, kendi hayatında da huzurla, sevgiyle ve iyilikle karşılık bulmasını istemek kadar doğal bir şey yoktur.
Ve son olarak şunu söylemek istiyorum: İstanbul'un milyonlarca sesi var. Vapurların düdükleri, sokak satıcılarının çağrıları, çocukların kahkahaları, yağmurun kaldırımlara düşen sesi, gece yarısı uzaklardan gelen bir şarkı... Bu koca şehrin her köşesinde ayrı bir hayat, ayrı bir hikâye yaşanıyor. Ama bazı seslerin yeri bambaşkadır. Onlar şehrin gürültüsüne karışıp kaybolmaz; insanın belleğinde küçük bir hatıra, kalbinde sıcak bir iz bırakır. İşte bu yüzden 91.8 benim için yalnızca radyoda görünen bir frekans numarası değil, insanların şarkılarda kendilerini bulabildiği bir buluşma noktasıdır. O buluşmanın tanıdık isimlerinden biri de Cankız Gürler'dir.
İyi ki insan sesinin hâlâ bir kıymeti var. İyi ki bütün gürültünün arasında kalbe dokunabilen yayınlar var. İyi ki mikrofonun ardında emeğini ortaya koyan kadınlar var.
Ve iyi ki Cankız var...
Çünkü bazı sesler kulağımızda kalır, bazılarıysa gönlümüzde kendine bir yer bulur.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.