İneklerin midesi abomazumdur. İşkembe (rumen), börkenek(retikulum) ve kırkbayır (omazum)dan sonra gelen gerçek midenin (şirden,şırdan,abomazum) iç yüzeyi mukoza ile kaplıdır. Mukozanın hasar görmesi, ülserleşmesi, mukozada sıyrıntılar olması abomazum kanamasına yol açar. En önemli yapıcı sebep asittir. Adı geçen hasarlar asit yükselmesi sonucu ortaya çıkar.

Abomazum kanaması çok faktörlü (multifaktöriyel) bir durumdur. BVD-MD (Bovin viral diyare-mukoza hastalığı) sebeplerden biridir.

Özellikle buzağılarda kıl yumakları (trikobezoar, bezoar) bulundukları yerdeki dokuları zedeleyerek(nekroz) mide kanamasına yol açabilirler.

Clostridium enfeksiyonları özellikle Clostridium perfringence ve Clostridium septicum abomasum kanamasına sebep olabilir.

Bir başka sebep de kortizon olmayan yangı giderici ilaçların (NSAID) yanlış, aşırı ve sık kullanımıdır.

Mide kanamalarının abomasum deplasmanı, metritis, mastitis, ketozis gibi doğum sonrası ortaya çıkan hastalıklarla yakın ilgisi vardır. Doğumu takip eden 6 hafta sonra kanama bu hastalıklarla kombine olabilir.

Stres ise birçok soruna yol açtığı gibi mide kanamasına da yol açabilir.

Tüm bu sebepleri gözden geçirirsek; mide kanamalarının arkasında sürü yönetimi hatalarının olduğunu görürüz.

Temelde asit fazlalığının abomasitise, abomasum ülserine ve sonunda abomasum kanamasına yol açtığı ortadadır.

Asidoza sebep olan her sorun mide kanamasına da sebep olur. Kuru ve geçiş dönemi besleme hataları, stres oluşturan her durum, ani yem değişiklikleri mide kanamasıyla sonuçlanabilir. Yemliklerin uzun süre boş kaldıktan sonra, öğünle yem verilmesi, ineğin yem seçmesi asidoza yatkınlık oluşturur. Ani yem değişikliği, yem seçme, kaba- kesif yem dengesi uygun olmayan rasyon yüzünden laktik asit ve uçucu yağ asitleri yani kısacası asitler aşırı miktarda artar. Mide mukozası hasara uğrar. Mukozanın altındaki kan damarları delinirse kanama olur. Bu durum daha ileri giderse karın zarı yangısına (peritonitis) yol açar.

Belirtiler;

Koyu renkli, katranımsı dışkı(melena), solgun mukozalar (kansızlık, anemi), sık ve yüzlek soluma, diş gıcırdatma, süt veriminde ani düşüş, iştahsızlık.

Prognoz (hastalığın akıbeti):

Katranımsı dışkı (melena) tipiktir. Kesin teşhis dışkıda kan, gizli kan aranması ile konulur. O yüzden iyi gözlem, erken teşhis ve erken müdahale tedavinin başarısı için şarttır. Eğer durum peritonit ile komplike olursa prognoz (hastalığın akıbeti) kötü olabilir.

Tedavi:

Ağızdan ve kas içi antibiyotikler, alüminyum karbonat, alüminyum hidroksit, magnezyum hidroksit gibi asit gidericiler, mide koruyucular kullanılabilir. Damardan sıvı tedavisi yapılır.

Koruyucu hekimlik:

Nakliye, yüksek verim ve doğum önemli stres faktörleridir. Stres mide ülserine ve mide kanamasına yatkınlık oluşturur. Önlenmesi için gerekenler yapılmalıdır. Stresli günlerde inekler vitamin, aminoasit ve iz minerallerle desteklenmelidir.

Doğum sonrası hastalıkların ortaya çıkmaması için kuru dönem ve geçiş dönemi beslemesine özen gösterilmelidir.

Yemdeki dengesizlikler, ani yem değişiklikleri en büyük sorundur. Kesinlikle dikkat edilmeli, eğer yem değişikliği yapılacaksa iki haftaya yayılarak, yavaş yavaş, alıştırılarak yapılmalıdır.

Açık büfe yemleme yapılmalı, yemlikler uzun süre boş kalmamalı, yem gün içinde ineklerin önüne doğru itilmeli, yem seçme önlenmelidir.

Yemlere sodyum bikarbonat (yemek sodası, karbonat) katılmalı, katılan miktar yaz aylarında iki katına çıkarılmalıdır.

Kortizon olmayan yangı giderici, ateş düşürücü, ağrı kesici ilaçlar yüksek dozda ve uzun süre kullanılmamalı, prospektüsteki önerilere uyulmalıdır.

B V D-MD ve klostridyum aşıları, tekrarları ile birlikte, ihmal edilmeden, aksatılmadan yapılmalıdır.

Başta belirtildiği gibi,mide kanaması tamamen sürü yönetimi hatalarının ortaya çıkardığı bir sorundur. Sürü yönetimi kurallarına titizlikle uyulmalıdır.