Dr. Taner Akman
Ön yargı
İnsan kendi önyargısını nasıl fark eder, diye düşünürüm bazen. Başkasının aceleyle bir karara vardığını görünce “Hele bir dur, işin aslını öğren,” demek kolay. Peki, aynı sözü kendimize söylemek de o kadar kolay mı? Bu soruyu ne zaman düşünsem aklıma tarlada başlayan eski bir hikâye gelir.
Çocukları olmayan bir çift, her zamanki gibi tarlaya çalışmaya gitmiş. Toprağı bellerken az ötede bir yılanla bir gelinciğin boğuştuğunu görmüşler. Derken, anne gelinciğin arkasında küçücük bir yavru fark etmişler. Yılan ne yana kıvrılsa anne de o yana atılıyormuş. Sonunda yavrusunu kurtarmak uğruna kendini yılana yem etmiş. Yılan çekip gidince yavru, tarlanın ortasında bir başına kalmış.
Kadın küreğini yere bırakmış. “Bey,” demiş, “şunu burada bırakmaya gönlüm razı gelmez. Gel, evimize götürelim.” Adam eğilip yavruyu avuçlarına almış. O günden sonra gelincik onların evinde büyümüş. Gel zaman git zaman, çiftin bir de bebeği olmuş. Vaktiyle adamın avucuna sığan o yavru da artık evin bir ferdiymiş.
Bir gün tarlada acele bir işleri çıkmış. Bebek uykudaymış. Kadın beşiğin başında biraz oyalanınca kocası, “Beş dakikaya döneriz,” demiş. Küreklerini omuzlayıp çıkmışlar.
Döndüklerinde kapıyı adam açmış. Gelincik, ağzı yüzü kan içinde, karşısına çıkmış. Adamın aklına ilk gelen, “Yavrumu parçaladı!” olmuş. Çocuğunun odasına bakmadan omzundaki küreği indirmiş. Bir zamanlar avuçlarına alıp eve getirdiği gelinciği oracıkta öldürmüş.
Ardından karısıyla birlikte bebeğin odasına koşmuş. Çocuk mışıl mışıl uyuyormuş. Beşiğin yanı başında da ölü bir yılan yatıyormuş. Gelincik, bir zamanlar annesinin kendisini koruduğu gibi korumuş onların yavrusunu.
Adamın elinden kürek düşmüş. Dizlerinin üzerine çöküp “Aman yarabbim, ben ne yaptım?” demiş. Yıllarca da o kapının önünde geçirdiği birkaç saniyeyi düşünüp durmuş.
Ben o babanın korkusunu anlıyorum. İnsan böyle bir manzara karşısında evladı için en kötüsünü düşünebilir. Ama adamın gördüğü, gelinciğin ağzındaki kanmış. O kanın bebeğine ait olduğuna kendisi hükmetmiş. Üstelik verdiği hükmün doğru olup olmadığını öğrenmek için yalnızca birkaç adım atması yetermiş.
Bizim elimizde çoğu zaman kürek yok. Ama birinin ağzından çıkan yarım bir cümleyi duyup yılların dostluğunu bitirebiliyoruz. Bir çocuğun iki kardeşin arasında olanları anlatmasına fırsat vermeden en büyüğünü azarlayabiliyoruz. Sonra işin aslını öğrenince biz rahatlıyoruz belki. Peki, haksız yere suçladığımız kişi o sözü bizim kadar çabuk unutabiliyor mu?
Onun için kendime de hatırlatıyorum. Birinden hesap sormaya en hazır olduğum an, belki de ona bir soru sormaya en çok ihtiyaç duyduğum andır. Hele vereceğim hükmün geri dönüşü yoksa, önce o birkaç adımı atayım. Gerçek, bir oda ötede olabilir.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.