Prostat kanseri erkeklerde akciğer kanserinden sonra en sık kansere bağlı ölüm nedeni olduğunu belirten Opr. Dr. Serkan Akdemir, “Bu nedenle bu hastalığın erken tanısı tedavi başarısını direk etkilemektedir. Prostat kanseri tanısı, prostat spesifik antijen (PSA) ve parmakla rektal muayene (PRM) bulgularına göre transrektal ultrasonografi (TRUS) eşliğinde alınan çoklu prostat biyopsisi ile konur” dedi.
Tanı Yöntemleri
Prostat kanseri tanısı hakkında bilgiler veren Opr. Dr. Serkan Akdemir, “Standart yöntem pozitif rektal prostat muayenesi ve yüksek serum PSA sonrası gerçekleştirilen transrektal ultrason (TRUS) kılavuzluğunda 10-14 kadran prostat biyopsisidir. TRUS’nin gerçek zamanlı görüntüleme sağlaması ve ucuz olması gibi avantajlarına karşın lezyonların sıklıkla prostat dokusuna benzer özellikte olması ve yetersiz çözünürlüğünden dolayı duyarlılığı tatmin edici düzeyde değildir. Bu yöntemle kanser saptanma oranları yüzde 27-40 arasında olup klinik önemli kanserlerin yüzde 20-25’i atlanır. Bu nedenlerden dolayı TRUS eşliğinde yapılan biyopsi ile kanser tespit etme oranı düşüktür (yüzde 33-44) ve tespit edilen kanserlerin kayda değer bir kısmı klinik anlamsız kanserlerdir. Klinik olarak önemli kanseri saptanamayan hastalar gerekli tedaviyi alamaz, klinik olarak önemsiz kanseri saptanan hastalar gereğinden fazla tedavi alıp ciddi komplikasyonlar (inkontinans, impotans) ile karşı karşıya kalabilir” dedi.
Akıllı Biyopsi
MR-TRUS Füzyon biyopsisi; prostat kanseri tanısında hassasiyeti ve tanı doğruluğu nedeniyle “Akıllı Biyopsi” adı da verilen bir tanı yöntemi olduğunu belirten Opr. Dr. Serkan Akdemir, “Prostata yönelik biyopsi öncesinde elde edilen Multiparametrik Manyetik Rezonans (MpMR) görüntüleri, özel bir yazılım yardımıyla işlenir ve eş zamanlı yapılan transrektal ultrasonografi görüntüleri ile birleştirilir. Gelişmiş MR teknolojisi sayesinde prostat kanseri açısından şüpheli odaklar işaretlenir; biyopsi esnasında Prostat MR Füzyon cihazından elde edilen prostat görüntüleri, yine aynı cihazda 3 boyutlu hale dönüştürüldükten sonra MR ve Ultrason görüntüleri üst üste getirilerek füzyon işlemi gerçekleştirilir. Bu işlemin sonrasında biyopsi iğnesi işaretlenmiş şüpheli MR bölgelerine yazılımın navigasyon özelliği sayesinde yönlendirilir ve hedefe yönelik biyopsi işlemi yapılır. MR füzyon biyopsi ile kanser yakalama oranları yüzde 80 seviyelerine çıkmaktadır. Aynı zamanda klinik önemli prostat kanseri yakalama oranları anlamlı olarak yükselmektedir” dedi.
Skorlama Sistemi
Multiparametrik prostat MR raporlamasında PIRADS yani açık ifadesiyle “Prostat Imaging Repoting and Data System’’ adı verilen bir skorlama sistemi kullanılmaktadır. 2010 yılında Amerikan Radyoloji Akademisi (ACR) ve Üro-Genital Radyoloji Derneği (ESUR) çalışması ile PI-RADS değerleri standardize edilmiştir. Bu sayede prostat kanseri erken ve doğru teşhisi için Multiparametrik MR kullanımı yaygınlaşmıştır. 2014 yılında yayınlanan PIRADS Versiyon 2 (V2) halihazırda Multiparametrik MR raporlamasında kullanılmaktadır. PIRADS V2 sistemi ile klinik anlamlı prostat kanseri olabilecek hastaları seçerek, bunlarda prostat biyopsisi yapılması sağlanmaktadır.
PIRADS V2 Skor
PIRADS 1: Çok düşük. Klinik anlamlı prostat kanseri olma ihtimali çok düşüktür.
PIRADS 2: Düşük. Klinik anlamlı prostat kanseri olma ihtimali düşüktür.
PIRADS 3: Orta. Klinik anlamlı prostat kanseri olma veya olmama ihtimali hemen hemen eşittir.
PIRADS 4. Yüksek. Klinik anlamlı prostat kanseri olma ihtimali yüksektir.
PIRADS 5: Çok yüksek. Klinik anlamlı prostat kanseri olma ihtimali çok yüksektir.