Bazen buzağılarda, ne yazık ki, göbek kordonu kanaması ile karşılaşırız. Erken müdahale yapılmaz ya da iyi gözlenmezse kan kaybı ve ölümle sonuçlanabilir.

Göbek kordonu kanamalarının çoğunlukla güç doğum ile ilgili olduğu bilinir. Bunun dışında başka sebeplerden, örneğin çeşitli travmalardan da göbek kordonunda kanama olabilir. Kanama fışkırırcasına olabileceği gibi sızıntı tarzında da meydana gelebilir. Erkek buzağılarda daha fazla görüldüğü ve işlem sonrası erkek buzağılara daha fazla özen gösterilmesi gerektiği bildirilmektedir.

Doğum esnasında iyi gözlem şarttır. Doğum sonrası ilk iş olarak göbek kontrol edilmeli ve tentürdiyot kullanılarak dezenfeksiyon işlemi yapılmalıdır.

Göbek kordonu kanamalar bazen fıtık ile birlikte ortaya çıkabilir. Özellikle doğum esnasında göbek kordonunun kısa kopması hem fıtığa hem de kanamaya sebep olabilir.

Kanama olduğu gözlenirse damar (göbek kordonu) bir pens ile sıkıştırılır. Kanamanın biraz üzerinden alkole veya antiseptiğe batırılmış bir iple bağlanır. Bu konuda hızlı davranmak gerekir. Gece olduğunda evde bulunan bir saç tokası da dezenfekte edilerek kullanılabilir. Acilen bir müdahale yapılır ve daha sonra veteriner hekime haber verilir. Göbek kordonu için yapılmış klipsler (kıskaçlar) evde bulundurulursa gayet yararlı olur. Ardından bir antibiyotik ve yangı giderici enjeksiyon yapılması özellikle önerilir. Tabii ki kolostrum (ağız sütü) içirilir. İkişer saat arayla içirilmeye devam edilir. Buzağı kuru ve temiz, bol altlıklı bir yerde tutulur.

Göbek kordonu kanamalarının güç doğumla(dystocia) ilgili olması sebebiyle, düvelerde ve ineklerde, güç doğum önlenmelidir. Böylece bu tip kanamalar için bir koruyucu hekimlik de yapılmış olur. Üstelik güç doğumun sebep olduğu sorunlar sadece göbek kordonu kanaması değildir. Annelerde güç doğumun komplikasyonu olarak pelvik kanalda (doğum kanalında) hasar, rahim fırlaması (prolapsus uteri) ve rahim iltihabı (metritis) ortaya çıkabilir. Rahim yırtılması çok önemli bir komplikasyon olup karın Zarı yangısına (peritonitis) yol açabilir.

Buzağılardaki en önemli komplikasyon omphalitis (göbek yangısı) ve yukarıda belirtildiği gibi, göbek fıtığı (hernia)dır.

Güç doğum çoğunlukla düvelerde görülür. Doğum sonrası anne ve yavrunun yaşadığı komplikasyonlar göz önüne alındığında güç doğumun önlenmesi için gayret sarf edilmesi gerekliliği ortaya çıkar.

Güç doğumun sebebi boğadan ve anneden kaynaklanabilir.

Koruyucu hekimlik:

Soruna iki yönlü yaklaşılmalıdır. 1- boğa ile ilgili sorunlar, 2- anne ile ilgili sorunlar. Damızlık boğaların, güç doğum ile ilgisi vardır. Suni tohumlama boğalarının kataloglarında güç doğum ihtimali belirtilmiştir. Düvelerde güç doğum oranı düşük olan boğaların spermaları kullanılmalıdır. Güvenilir kayıt tutulan işletmelerde düvenin annesinin babasının (büyükbabasının) kayıtlarının incelenmesi de önerilmektedir. Düvenin annesinin babasının (büyükbabasının) güç doğum ihtimali yüksek ise not alınmalıdır.

Düvenin ya da ineğin yani annenin yağlandırılmaması güç doğumu önlemek için şarttır. Zaten yağlandırma(şişmanlatma) doğum sonrası başka sorunlara da yol açmaktadır. Dolayısıyla obez anne sorun yaratır. Vücut skoru yakından takip edilmelidir. Pelvis kanalının çevresinde yağ birikimi güç doğum ile sonuçlanır.

Doğuma yakın zamanda aşırı protein verilen, protein enerji dengesi protein fazlalığı yönünde bozuk olan besleme koşullarında gereğinden fazla protein yavrunun irileşmesine ve güç doğuma sebep olur. Rasyona özellikle dikkat edilmelidir.

Boynundan bağlı, hareketleri kısıtlanmış inek ya da develer güç doğuma yatkın olurlar. Doğum öncesi suluğa ve yemliğe gitmek üzere hayvanların yürümesi bu yönde çok yararlıdır.

Doğum bölümünün genişliği ile kolay doğum arasında olumlu bir ilişki vardır. İnekler, düveler doğum başladığında yeterli sancılanma için bir alana sahip olurlarsa kendiliğinden doğururlar. İneklerin, düvelerin padok içinde dolaşma, sancılanma ve ıkınmasına olanak sağlanmalı, doğum bölümü en az 3,5 X 3,5 metre boyutlarında ve bol altlıklı olmalıdır.

Güç doğuma meydan vermemek için düvelerin erken gebe bırakılmaması gerekir. Holstein, Brown swiss ve Simmental ırklarında düvelerin canlı ağırlıkları 375 kg, cidago yükseklikleri 127 santim olduktan sonra tohumlamaları önerilir. Bu boy ve canlı ağırlığa düve ne zaman ulaşırsa o zaman tohumlanmalıdır. Küçük yapılı düvelerin erken tohumlanması güç doğuma sebep olabilir.

İlerideki genetik seçimlerde boğaların kızlarının pelvis ve sağrı yapılarının güç doğuma neden olmayacak şekilde seçilmeleri de sürüde daha az güç doğumla karşılaşmak için dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Doğuma yakın günlerde selenyum ve E vitamini kullanılması, enjeksiyon ya da yem katkısı olarak annelere verilmesi , doğum başlarken anneye bir kalsiyum bolus yutturulması rahim kasılmaları ve dolayısıyla kolay doğum ile ilgili önemli yararlar sağlayacaktır.