İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİ HANGİ HAKLARA SAHİP?

İş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesinin ardından çalışanların en çok araştırdığı konuların başında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işe iade geliyor.

Ancak işten çıkarılan her çalışanın otomatik olarak bütün bu haklardan yararlanması mümkün değil. Feshin nedeni, çalışma süresi, iş sözleşmesinin türü ve işyerindeki çalışan sayısı sonucu değiştirebiliyor.

KIDEM TAZMİNATI İÇİN EN AZ 1 YIL ŞARTI

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasına göre kıdem tazminatında temel koşullardan biri işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması.

Bunun yanında iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiği de belirleyici. İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık nedenleri dışındaki belirli fesihlerde kıdem tazminatı hakkı oluşabiliyor.

Kıdem tazminatı hesaplanırken yalnızca çıplak ücret değil, düzenli olarak sağlanan ve para ile ölçülebilen bazı menfaatler de dikkate alınabiliyor. Hesaplamada ayrıca yürürlükteki kıdem tazminatı tavanı uygulanıyor.

İHBAR SÜRELERİ KAÇ HAFTA?

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde bildirim süreleri çalışma süresine göre değişiyor.

Bakanlığın verdiği bilgilere göre çalışma süresi 6 aydan az olanlarda 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında olanlarda 4 hafta, 1,5-3 yıl arasında olanlarda 6 hafta, 3 yıldan fazla olanlarda ise 8 hafta bildirim süresi bulunuyor.

Kanundaki koşullar dahilinde bu sürelere uyulmaksızın fesih yapılması halinde ihbar tazminatı gündeme gelebiliyor.

İŞE İADE DAVASI İÇİN KRİTİK ŞARTLAR

İşe iade konusunda ise çalışan sayısı ve kıdem önemli.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bilgilendirmesine göre işe iade hükümlerinden yararlanılabilmesi için ilgili işyerinde en az 30 işçi çalışması ve işçinin aynı işverene bağlı kıdeminin en az 6 ay olması temel şartlar arasında.

Feshin geçersiz olduğu iddiasıyla işe iade talebinde bulunacak işçinin, fesih bildiriminin ardından bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekiyor.

İŞE İADE KARARI ÇIKARSA NE OLUR?

Mahkeme veya özel hakem tarafından feshin geçersizliğine karar verilmesi halinde işçinin de süreleri takip etmesi gerekiyor.

Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren işçi 10 iş günü içinde işe başlamak üzere işverene başvurmalı. İşveren ise başvurunun ardından işçiyi bir ay içinde işe başlatmakla yükümlü. İşverenin işe başlatmaması durumunda, koşulları oluştuğunda işçiye 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı gündeme geliyor.