Arif ÇAYAN
Eyyüp Kadir İnan’ın sözlerinde bir vicdanın sesi, Ahmet Kaya’nın yarım kalan hasreti
Bazı sözler vardır, yalnızca duyulmaz, insanın yüreğine dokunur. Bazı açıklamalar vardır, siyasi bir mesaj olmanın çok ötesine geçer, yıllardır kapanmayan yaraları yeniden hatırlatırken o yaralara merhem olabilecek bir vicdanı da ortaya koyar. AK Parti Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan’ın, Ahmet Kaya’nın vefatının 26. yıl dönümünde yaptığı açıklama işte böylesine anlamlı, böylesine insani ve böylesine değerli bir mesajdır.
Bu ülkenin topraklarında nice türküler söylendi, nice ağıtlar yakıldı, nice insanlar memleket hasretiyle gözlerini yumdu. Kimi zaman bir insanın acısı milyonların ortak acısına dönüştü, kimi zaman bir sanatçının sesi sustu ama bıraktığı iz hiç silinmedi. Ahmet Kaya da işte o silinmeyen izlerden biriydi. Onun sesinde yalnızca müzik yoktu; Anadolu’nun yoksul insanlarının hikâyeleri, annelerin evlatlarına duyduğu özlem, gurbet yollarında bekleyenlerin gözyaşları ve memleketine kavuşmayı bekleyen yüreklerin çarpıntısı vardı. Bir sanatçıyı sevmek için onunla aynı düşünceleri paylaşmak gerekmezdi. Bir türkünün insanın içine işlemesi için aynı dili konuşmak da gerekmezdi. Çünkü acının dili olmazdı, hasretin kimliği olmazdı, gözyaşının siyaseti olmazdı. Ne yazık ki bu basit gerçeği anlamakta zorlandığımız zamanlar yaşadık. İnsanları söyledikleri türkülerle, konuştukları dillerle, taşıdıkları kimliklerle değerlendirdik. Oysa insanın insana göstereceği en büyük saygı, onun kendisi olarak yaşamasına izin vermekti.
İşte Eyyüp Kadir İnan’ın Ahmet Kaya için söylediği, “Kürtçe şarkı söylemek istediği için maruz bırakıldığı linci de yüreğine yüklenen gurbet acısını da unutmadık” sözleri, bu ülkenin geçmişiyle yüzleşebilmesi adına son derece kıymetlidir. Çünkü bazı acıları hatırlamak, geçmişi yeniden kavga konusu yapmak değildir. Tam tersine, aynı acıların bir daha yaşanmaması için insanlığımızı diri tutmaktır. Bir insanın kendi dilinde türkü söylemek istemesinin nasıl büyük bir tartışmaya dönüştüğünü, nasıl ağır bir dışlanmaya yol açtığını ve sonunda bir sanatçının hayatına nasıl derin bir gurbet hüznü bıraktığını unutursak, yarın başka insanların benzer acılar yaşamasına da sessiz kalabiliriz. İnan’ın mesajını değerli kılan da tam olarak budur. Bir sanatçının ardından yalnızca rahmet dilemekle yetinmemiş, onun yaşadığı haksızlıkların ve toplumun vicdanında bıraktığı izlerin de unutulmaması gerektiğini hatırlatmıştır.
Siyaset elbette farklı düşüncelerin, farklı görüşlerin ve zaman zaman sert tartışmaların yaşandığı bir alandır. Ancak siyaset yapan insanların önünde siyasetin de üzerinde bir sorumluluk vardır: İnsan onuruna sahip çıkmak. Eyyüp Kadir İnan’ın açıklamasında bu sorumluluğun izlerini görmek mümkündür. Çünkü bir insanın kimliğinden dolayı incitilmemesi, dilinden dolayı dışlanmaması ve düşüncelerinden dolayı kendisini kendi ülkesinde yabancı hissetmemesi, herhangi bir siyasi görüşün değil, hepimizin ortak meselesidir. İnan’ın bu konuda kurduğu cümleler, yalnızca Ahmet Kaya’yı sevenlere değil, farklı düşüncelere sahip olsa da birlikte yaşamanın kıymetine inanan herkese seslenmektedir. Böylesi bir mesajın siyasi ayrımların ötesinde değerlendirilmesi, taşıdığı insani anlam bakımından son derece önemlidir.
Bir insan düşünün... Şarkılarında memleketini anlatsın, türkülerinde kendi insanını yaşatsın, sesinde doğduğu toprakların kokusunu taşısın ama gün gelsin o topraklara duyduğu özlemle gurbet ellerde hayata veda etsin. Ahmet Kaya’nın hikâyesindeki en ağır hüzünlerden biri budur. Bir sanatçının ülkesine duyduğu sevgiyle ülkesinden uzakta yaşadığı acının aynı yürekte buluşması, insanı derinden yaralayan bir çelişkidir. İşte bugün onun ardından söylenen her samimi sözün, geçmişte yaşananlardan ders çıkarma iradesiyle anlam kazanması gerekir. Eyyüp Kadir İnan’ın, “Bir sanatçının diline, türkülerine ve kimliğine yönelen o tahammülsüzlüğü hafızamızdan çıkarmayacağız” ifadesi bu nedenle önemlidir. Çünkü unutmamak, yalnızca geçmişi hatırlamak değil, geleceğe karşı da sorumluluk üstlenmektir.
Bu ülke hepimizin. Aynı gökyüzünün altında yaşayan, aynı yağmurda ıslanan, aynı toprağa sevdiklerini emanet eden milyonlarca insanın ortak vatanı. Bir annenin evladı için döktüğü gözyaşının Türkçesi de Kürtçesi de aynıdır. Bir babanın evladına duyduğu özlemin dili değişse de acısı değişmez. Bir insanın memleket hasretinin adı, hangi dilde söylenirse söylensin hasrettir. Bizi birbirimizden uzaklaştıran farklılıklarımız değil, o farklılıklara gösteremediğimiz tahammüldür. Bizi birbirimize yakınlaştıracak olan ise bir başkasının acısını anlayabilmek, onun hikâyesini dinleyebilmek ve gerektiğinde kendi düşüncelerimizin ötesine geçerek insanlığın ortak değerlerinde buluşabilmektir. Eyyüp Kadir İnan’ın mesajı, tam da bu ortak vicdanın güçlenmesi gerektiğini hatırlatmaktadır.
İnan’ın açıklamasında beni en çok etkileyen sözlerden biri de şudur: “Bu ülkenin hiçbir evladı, kendi vatanında kendisini yabancı hissetmesin diye çalışıyoruz.” Ne kadar sade ama ne kadar derin bir cümle. Bir insanın kendi vatanında kendisini yabancı hissetmemesi... Aslında bir ülkenin bütün insanlarına verebileceği en büyük güven duygusu belki de budur. Kendi toprağında korkmadan konuşabilmek, kendi dilinde şarkı söyleyebilmek, düşüncesini özgürce ifade edebilmek ve bütün bunları yaparken dışlanmayacağını bilmek. İşte böyle bir Türkiye özlemi, hepimizin ortak hayali olmalıdır. Bu sözlerin değerini belirleyecek olan elbette yalnızca dile getirilmesi değil, hayatın her alanında karşılığını bulmasıdır. Ancak böylesine önemli bir sorumluluğun açıkça ifade edilmesini de görmezden gelmemek gerekir.
Eyyüp Kadir İnan’ın Ahmet Kaya için yayımladığı bu mesajı destekliyorum. Çünkü bu açıklamada geçmişin acılarını inkâr etmek yerine hatırlamak, yaşanan haksızlıklara kayıtsız kalmak yerine onları dile getirmek ve farklılıklarımızı bir ayrılık nedeni olarak görmek yerine birlikte yaşama iradesini güçlendirmek yönünde anlamlı bir yaklaşım görüyorum. Toplumumuzun ihtiyacı olan da budur. Daha fazla öfkeye değil, daha fazla anlayışa; daha fazla ayrışmaya değil, daha fazla kucaklaşmaya ihtiyacımız var. Birbirimizi dinleyebildiğimiz, birbirimizin acısını anlayabildiğimiz ve hangi düşünceye sahip olursak olalım insan onurunu her şeyin üzerinde tutabildiğimiz ölçüde geleceğe daha umutla bakabiliriz.
Ahmet Kaya bugün aramızda değil. Ama sesi hâlâ bu ülkenin sokaklarında, evlerinde ve milyonlarca insanın hatıralarında yaşamaya devam ediyor. Onun ardından yapılabilecek en anlamlı şeylerden biri, yaşadığı acıların bir daha hiçbir sanatçının, hiçbir gencin, hiçbir insanın kaderi olmaması için çaba göstermektir. Bir gün hiçbir insanın kendi dilinde söylediği bir türkü nedeniyle dışlanmadığı, hiçbir annenin evladının gurbet acısıyla yaşamak zorunda kalmadığı, hiçbir insanın kimliğinden dolayı başını eğmediği bir Türkiye'yi hep birlikte yaşatabilmek en büyük kazancımız olacaktır.
Eyyüp Kadir İnan’a, Ahmet Kaya’nın hatırasına sahip çıkan ve geçmişin acılarına karşı duyarsız kalmayan bu anlamlı sözleri için teşekkür etmek gerekir. Çünkü insanın insana saygı duyduğu, farklılıkların düşmanlık değil zenginlik olarak görüldüğü bir memleket özlemi, siyasi tartışmaların çok ötesinde bir değerdir.
Ve unutmayalım...
Bir insanın sesini susturabilirsiniz ama yüreklere bıraktığı izi silemezsiniz. Bir sanatçıyı memleketinden uzaklaştırabilirsiniz ama memleketine duyduğu sevgiyi söküp alamazsınız. Türküler başka dillerde söylenebilir ama hepsi aynı insanlık vicdanına dokunur.
Ahmet Kaya’nın hatırası önünde saygıyla eğilirken, Eyyüp Kadir İnan’ın bu anlamlı mesajının da yalnızca bir anma gününde kalmamasını, hepimizin yüreğinde karşılık bulmasını diliyorum.
Çünkü bu vatan hepimizin, bu topraklar hepimizin, bu türküler hepimizin...
Ve hiçbir evlat, kendi vatanında kendisini bir daha yabancı hissetmemeli.

Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.