Gebe olmayan, sağlıklı inekler 19-21 günlük aralıklarla sürekli ve düzenli olarak kızgınlık gösterirler. Kızgınlığın ardından bazı inek ve düvelerde arka taraftan kan gelir. Metestrus kanaması olarak adlandırılan bu kanama kızgınlık döneminin geçtiğini gösterir. Tüm inek ve düvelerde her zaman görülmeyen bu kanama hayvan sahipleri tarafından bazen endişe ile karşılanır.

Metestrus kanaması ineklerin %40-50’sinde, Düvelerin ise %60-90’ında görülür. Kısacası düvelerde görülme ihtimali daha fazladır.

Metestrus kanaması kızgınlık sona erdikten 20-48 saat sonra ortaya çıkar. Kızgınlık döneminde kızgınlık hormonu (östrojen) salgılanır. Rahim(uterus) içi östrojen hormonunun etkisiyle kabarır. Kızgınlık bitince östrojen hormonu aniden geri çekilir. Östrojen etkisi ile kabarmış olan rahim mukozası normale döner. Bu arada kılcal kanamalar oluşur. Arka taraftan kan gelir. Normaldir.

Bu kan neye işaret eder?

1)kızgınlık kaçırılmamış, hayvan vaktinde döllenmiş (tohumlanmış) ise bu kanama hayvanın döl tutup tutmadığını göstermez. Döl tutmama yönünden endişeye gerek yoktur.

2) eğer inek ya da düve sessiz kızgınlık göstermiş ve kızgınlık kaçırılmış ise metestrus kanaması durumu ortaya çıkarır. Yani ineğin ya da düvenin kızgınlık gösterdiği fakat kızgınlığın gösterişsiz(sessiz) olması sebebiyle kaçırıldığı anlaşılır. Kanama görüldüğünde tahminen hayvanın 10-15 saat önce yumurtayı döl yoluna attığını (ovulasyon) anlarız.

Arkadan kırmızı, kahverengi bir akıntı gördüğümüzde 19-20 gün sonraki kızgınlığı takip etmemiz gerekir. Bir sonraki kızgınlık periyodunda hayvan kızgınlık göstermiyorsa büyük ihtimalle gebedir. Tabii ki istisna durumlar vardır. Fakat gebe olduğu kanaatine varırız. Eğer hayvan kızgınlık gösteriyorsa tekrar tohumlanır.

Metestrus kanamasının akla getirdiği önemli konu sessiz (gösterişsiz) kızgınlıktır. Kızgınlığın kaçırılmasına sebep olan bu sorun yaygındır ve buzağılama aralığının uzamasına yol açar. Özellikle yazın sıcak stresine giren düvelerde çok önemli bir sorundur. Tabii; besleme hataları da bunda rol oynar. Sessiz kızgınlık döl verimi düşüklüğü olarak, sürüde daha az buzağı şeklinde ortaya çıkar. Kızgınlığın başlıca belirtileri böğürme, atlama, atlayana izin verme (durma), geviş getirmenin azalması sonucunda hafif iştahsızlık, normalden fazla hareket ve çara gelmesidir. Gözle ve bir takım alet ya da uygulamalarla takip edilir.

Döl verimi kızgınlığın tespiti ile başlar. O yüzden kızgınlığın kaçırılmaması için gözlem şarttır. Bunun için çeşitli aletler ve uygulamalar vardır. Gözle takip sıklıkla yapılmazsa, özellikle gece görülen kızgınlık belirtileri kaçırılır, ertesi gün her şey bitmiş, kızgınlık periyodu geçmiş olur.

İneklerin, düvelerin kızgınlık göstermeleri ise geceleri daha fazla olmaktadır. Boya ve tohumla sistemi de bu yönde iyi bir yardımcıdır. Hayvanın kuyruk ile sağrı arası düz bir şekilde boyanır, sabahleyin boyanın silinip silinmediğine bakılır. Boya yer yer silindiyse hayvan gece, bizim görmediğimiz bir saatte, başkasının atlamasına izin vermiştir. Başka bir deyimle durmuştur. Duran hayvan tohumlama için, yetiştiriciler arasındaki deyimle, tam tavındadır. Hemen tohumlanmalıdır.

Başka bir takip yöntemi ise; geviş getirmenin azalması ve hareketin artmasının tespit edildiği uygulamalardır. En basit yöntem ise günde 4 kere, her biri 20 dakikadan az olmamak üzere, hayvanları dikkatle gözlemektir.

Sessiz kızgınlığa iz mineral eksiklikleri de sebep olabilir. İnek ya da düvelere iz mineral desteği verilmesi büyük ölçüde yarar sağlar. İçinde iyot, selenyum, çinko, manganez, bakır ve kobalt bulunan iz mineral karışımları hayvanlara verilirse döl verimi artar. Sessiz kızgınlık sorunları ortadan kalkar. Sessiz kızgınlık olan sürülerde kızgınlığın kaçırılması sebebiyle döl verim düşüklüğü yaşanan çiftliklerde yapılan kan tahlillerinde hayvanların iyot, bakır ve manganez eksiklikleri ortaya çıkmıştır.

Kızgınlık sonunda metestrus kanaması dışında arka taraftan gelen bir akıntı daha vardır. Bu akıntı tohumlamadan hemen sonra, özellikle doğal aşımımın ardından gelen beyazımsı bir akıntıdır. Sperm ve sperm sıvılarının fazlası geri akar. Henüz rahim boynu (serviks) açıkken vücut fazla kısmı atar. Çünkü inek gebe kalırsa, gebeliğin güvenliği için rahim boynu (serviks) bir tıkaç ile kapanacaktır. Bu akıntı da normaldir. Endişe edilecek bir durum söz konusu değildir.