Roma döneminde Paflagonya Bölgesi'nin başkenti olan Pompeiopolis Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmaları devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinesinde Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında yürütülen kazı çalışmalarıyla binlerce yıllık tarih gün yüzüne çıkartılıyor. 25 yıldır devam eden kazı çalışmaları çerçevesinde bu yıl bazilika bölümünde milattan sonra 4. yüzyıla tarihlenen, geometrik kompozisyonlardan oluşan ve oldukça iyi korunmuş yaklaşık 130 metrekarelik zemin mozaiği ile milattan sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Eros başı ortaya çıkarıldı. Daha önceki kazı çalışmalarında da Afrodit heykelleri ile Roma dönemine ait bir villanın kalıntıları, tiyatro kalıntıları, mezar taşları, kitabeler ve çeşitli günlük kullanım eşyaları ortaya çıkarıldı. Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılı kazılarında ise milattan sonra 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati ortaya çıkarıldı. Karadeniz Bölgesi'nin "Efes"i olarak kabul edilen Pompeiopolis Antik Kenti'ndeki kazı çalışmalarının hava şartları nedeniyle önümüzdeki günlerde sonlandırılması planlanıyor.

"BU YILKİ KAZILARDA 130 METREKARELİK MOZAİKLERLE EROS BAŞI ORTAYA ÇIKARILDI"

Taşköprü Belediye Başkan Hüseyin Arslan, kazı çalışmalarının sürdüğünü belirterek, "2026 yılı içinde de özellikle bazilika olarak tabir edilen noktada önemli bir veriye rastladık. Mozaik desenleriyle beraber şu anda 130 metrekarelik bir alan açığa çıkmış durumda. Kazı ekibimiz hala çalışmalarını sürdürüyor. Bir taraftan da mozaikte tahrip olan yerlerle ilgili restorasyon çalışmaları da devam ediyor. Dolayısıyla antik kentimizde değişik noktalarda villada, bazilikada, tiyatroda bu restorasyon ve kurtarma kazılarının süreci devam ediyor. Bu önemli bir mesafe" dedi.

"ANTİK KENTİN ÖREN YERİ OLARAK TANITILMASI NOKTASINDA HAZIRLIKLARIMIZ SÜRÜYOR"

Pompeiopolis Antik Kenti'nin ören yeri olarak tanıtılması için hazırlıkların sürdüğünü belirten Başkan Arslan, "Bölgeye gelen misafirlerimize artık ziyaretçi yolunun ören yeri mantığı içerisinde tanıtılması noktasında hazırlıklarımız sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığımızın destekleriyle özellikle de Acacia Maden'in de sponsor olması nedeniyle kazımızda önemli bir ivme kazandık. Bundan dolayı son derece mutluyuz. Ayrıca da bu kazdığımız yerlerin korunması söz konusu. Bu koruma esnasında da özellikle kendisini burada saygıyla anmak istiyorum. Prof. Hüseyin Ülgen, şu anda bulunduğumuz mekanın koruması ve üst kapama ile ilgili finansmanını sağladı. Kazı esnasında heykeller, heykel başları ve müzeye intikal eden eserlerimiz var. Her alanda farklı farklı eserler ortaya çıkıyor. Dönemin madeni basit paraları da var. Kıymetli heykel başları da var. Afrodit heykelinin başıyla ilgili bir tespitimiz var. Normal eserlerin kıymetli olan tarafları da zaten mozaik işçiliği ve ön plana çıkan da bu. Buranın ne amaçla kullanıldığı bilgisine sahip oluyoruz. Mahkeme salonu olarak kullanılmış, geçmiş yıllarda bu bize kıymetli bir veri olarak. Bir dönem dini merkez olarak kullanılmış ve ilgi çekebilecek bir noktada alan olarak" diye konuştu.

"ÖNÜMÜZDEKİ YIL TİYATRO ÜZERİNDE RESTORASYON ÇALIŞMALARINI TAMAMLAMAYI DÜŞÜNÜYORUZ"

Gelecek yıl yapılacak kazı çalışmalarıyla tiyatronun olduğu bölümde restorasyon çalışmalarını tamamlamayı planladıklarını ifade eden Başkan Arslan, "Kazı Başkanımız Mevlüt Eliüşük hocamız ile yaptığımız istişarelerde önümüzdeki yıl tiyatro üzerinde restorasyon noktasında çalışmaları tamamlamayı düşünüyoruz. Bu alanın kazısının devam edeceğini -çünkü bu mozaiğin daha devamı var- planladılar. Ayrıca da restorasyon çalışmasına ağırlık verip, bu yürüyüş yolu güzergahını villa ile bağlantısını kurarak bir an önce ören yerine dönüştürme noktasında çalışmalar yapılacak. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı'na sunduğumuz karşılama merkezinin projesi de şu anda yapılıyor. Karşılama merkezi de mevcut sunum merkezi olarak yapmış olduğumuz hangarın düzenlemesi yeniden yapılıyor. Projesi bittikten sonra da diğer işlemler yapılacak" şeklinde konuştu.

Kazı çalışmalarının hızlanması için sponsorlarla görüşmeler yürüttüklerini belirten Başkan Arslan, "Kültür ve Turizm Bakanlığımızdan destek alıyoruz ama buradaki kazının süratlenmesi tamamen sponsorlara ve buraya finansmanın ayarlanabilmesine bağlı. Bu konuyla ilgili görüşmelerimiz sürüyor. İnşallah en kısa zamanda finansman noktasında çözüm üretirsek bizim de buranın hızlı bir şekilde ören yeri olarak ilan edilip, ziyaretçi olarak insanlara sunma imkanını yakalayacağız" ifadelerini kullandı.

"GELECEK YIL BAZİLİKA İLE VİLLA ARASINDA YÜRÜYÜŞ GÜZERGAHLARI YAPMAYI PLANLIYORUZ"

Gelecek yıl bazilika ile villa arasında yürüyüş güzergahları yapmayı planladıklarını anlatan Kazı Başkan Yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci ise, "Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleriyle gerçekleştirdiğimiz kazı çalışmaları Pompeiopolis Antik Kenti genelinde son iki senede bazilika ve Roma villasında ivme kazanmıştır. Bazilikada 2025 sezonunda yapının temel duvarlarını tespit edip, 2026 sezonunda ise planı tamamen açığa çıkardık. Bu doğrultuda milattan sonra 2. yüzyıl ortaları ve milattan sonra 5. yüzyıl olmak üzere iki evreli bir yapı planının olduğunu biliyoruz. Ayrıca yapı ile ilgili söylenmek istediğim şey 3 nefli bir bazilika plan tipi sergilemekte. Orta ve doğu nefinde biz 120 metrekare genişliğinde bir mozaikli alan tespit ettik. Bu mozaikli alanlar doğrultusunda restorasyon ve konservasyon çalışmalarımız tüm hızıyla sürüyor. Aynı zamanda bu doğu pastaforyon olarak adlandırdığımız alanda bir adet Eros başı tespit ettik. Çıkarması kadar koruması da bir o kadar zahmetli bir iş olduğu için yapımızın geçici çatı sistemiyle hemen üzerini kapattık. Desteklerinden ötürü de yine Taşköprü Kaymakamlığı ve Taşköprü Belediyesi'ne teşekkürlerimizi sunuyoruz. 2027 kazı sezonu içerisinde de yapının üzerini tamamen kapatıp, kalıcı bir çatı sistemiyle örtmeyi planlamaktayız. Bu kapsamda yürüyüş güzergahları da yapmayı planlıyoruz. Bir diğer projemiz olan Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı destekli bir projemiz var. Bizim şu an sergileme alanımız olan bölüme bir tanıtım merkezi yapmayı planlıyoruz. Kentin diğer yapılarında olduğu gibi tiyatro, odeon ve Geç Roma konutuna da yürüyüş güzergahları düzenlenerek, KUZKA projesi altında bunu önümüzdeki senede hızlandırmayı planlamaktayız. Hava şartlarının kötü ilerlemesi sebebiyle konservasyon ve restorasyon çalışmalarımız hem laboratuvarda hem arazide gerçekleşiyor. Fakat artık iklim şartlarının el vermemesinden ötürü yakın zamanda biz de kazıyı tamamlamayı planlıyoruz" dedi.

Mozaiklerin bulunduğu alanda kazı çalışması yürüten Nisa Beygirlioğlu da, "Eski derzini çıkardık. Eskisini çıkardıktan sonra şimdi yenisini üzerine atacağız. Yenilenince de üstü kapalı olan taşlar ortaya çıkıyor. Bu işlem estetik açıdan mozaiklerin görünmesine neden oluyor. Hem de bu işlemle mozaiğimizi sağlamlaştırıyoruz. Taşların hareket etmesini minimuma indiriyoruz" diye konuştu.