Tahir Yavuz
Süt Sığırı İşletmelerinde Su Tüketimi
Suyun önemi giderek artıyor. Susuzluk önemli bir tehdit haline geldi. Su tüketiminin %70 inin tarımsal uygulamalarda olduğu bir gerçek. Dolayısıyla suyu dikkatli kullanmalıyız.
Süt sığırcılığı yapan işletmeler, ineğin içtiği su, temizlik, serinletme ve gübreyi pompalamak için kullanılan sular olmak üzere, çok miktarda su sarf ederler.
İnekler bulundukları yerler itibari ile çeşitli miktarlarda su tüketirler. Meradakiler en az su tüketimi gerçekleştirirken, yarı entansif yetiştirmede biraz daha yüksek su tüketimi söz konusudur. En çok su tüketen işletmeler ise entansif işletmelerdir. Brezilya’da yapılan bir çalışmada mera yetiştiriciliğinde günlük su tüketimi 45,2 litre, yarı mera yarı entansif yetiştiricilikte 54.4, entansif (barınakta yapılan) yetiştiricilikte ise 87,5 litre olarak saptanmış.
ABD’nin Michigan Eyaletinde yapılan bir çalışmada ortalama 36,3 litre süt veren ineklerin günde 89 litre su içtiği belirlenmiş. Aynı çalışmada temizlik için sarf edilen suyun da inek başına 24,62 litre saptanmış. Toplam günlük inek başına tüketim 113,62 litre olarak hesaplanmış. Tabii ki; işletmenin süt ortalaması yükseldikçe bu miktar da yükselecektir.
Ayrıca genel bilgi şudur ki; ineklerin verdikleri süt miktarına ek olarak günlük yaşamları, solunum ve boşaltım için suya ihtiyaçları vardır. Bu miktar her bir litre süt için 4,5 litredir. Yani oran 1/4,5 olarak kabul edilmektedir. İneklerin suya olan ihtiyaçları doğal olarak yedikleri yem kuru maddesine, ineğin canlı ağırlığına ve günlük olarak verdiği süte göre değişir. Ayrıca; ineklerin su tüketimini hava sıcaklığı ve su kalitesi de etkiler. Örneğin; inekler sertlik derecesi yüksek suları zevkle ve istedikleri kadar içemezler. Bu durum da yeterli su alamamalarına ve hastalıklara yol açar.
Irklara göre vücut ağırlıklarına da göz atalım; en düşük canlı ağırlığı olan ırk Jersey’dir. Sırasıyla Brown Swiss, Holstein, Simmental ırklarını sayabiliriz. En yüksek canlı ağırlığa sahip ırk Simmental‘dir. Dolayısıyla Simmental, canlı ağırlığı ve günlük kuru madde tüketiminin yüksek olması sebebiyle, en çok suya ihtiyaç duyan ırktır. Jersey ırkı ise en az suya ihtiyaç duyar.
Süt sığırcılığı demek su tüketimi demektir. Kuruluşundan başlayarak sütçü işletmelerde su tüketimi konusuna dikkat etmek gerekir. Su tahlili yapmak öncelikli işlerden biridir. Hayvan sayısına göre yeterli su temini ilk dikkat edilecek konudur.
Sızdıran suluklar kesinlikle büyük sorundur. Gereksiz su sarfiyatı olduğu gibi, temel ilkemiz olan “kuru ve temiz” sistemini de bozar.
Serinletme için fanların ve duşların kullanılmasında dikkatli olunmalıdır. İneklerin ayaklarının altı ıslanmayacak kadar serinletme için su kullanılmalıdır. Kesinlikle daha fazla değil. Ortam sıcaklığına göre duşlar ayarlanmalıdır. Örneğin; her yarım saatte bir 5 saniye ineklerin sırtını ıslatmak yeterlidir.
Şamandıralı suluklar kullanılmalı, sık sık kontrol edilmelidir. Su kullanımı konusunda işçi eğitimi yapılmalı, suyun önemi ve doğru kullanımı anlatılmalıdır. Akıtan, sızdıran sulukların derhal tespiti ve haber verilmesi sağlanmalıdır.
Sağımımın “kuru sağım” olarak gerçekleştirilmesi gerekir. Su tüketiminin önlenmesi ve meme sağlığı için özellikle önerilir. Çiftlik yöneticileri buna yönelmeli ve sağımcılar bu yönde eğitilmelidir.
Su ile dışkıların itilmesi basınçlı aletlerle yapılmalıdır.
Bütün bu öneriler yerine getirilse bile yeterli değildir. Ayrıca yağmur sularının biriktirilmesi, kullanılmış suların tekrar kullanılabilir hale getirilmesi de gerekecektir.
Söz edilen tüketimler dışında, eğer kaba yem üretimi varsa, ihtiyaç daha fazla olacaktır. Yem üretimi için gerekli olan su miktarı da ayrıca ele alınmalıdır.
Tüm önerilere bugün olmasa bile yarın kesinlikle uyulması şarttır. Su sarfiyatının titizlikle ele alınarak suyun kıymeti vurgulanmalıdır.


Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.