Sayıştay Başkanlığı’nın İzmir Kınık Belediyesi’nin 2025 yılı hesap ve işlemlerine ilişkin hazırladığı Düzenlilik Denetim Raporu yayımlandı. Raporda, taşınmaz envanterinden personel yönetimine, ihale usulsüzlüklerinden belediye şirketinin fahiş zararlarına ve iç kontrol yetersizliklerine kadar çok sayıda usulsüzlük ve mevzuata aykırı uygulama ayrıntılı şekilde gözler önüne serildi.

BELEDİYE ŞİRKETİ KINYAYBEL’DE DİKKAT ÇEKEN ZARAR VE USÜLSÜZLÜKLER

Denetim raporunun en dikkat çekici bölümlerinden birini, belediyenin %100 hissesine sahip olduğu Kınyaybel İnşaat San. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinden yürütülen 86 konutluk proje ve şirket yönetimi oluşturdu.

· Fizibilite Yapılmadan Sermaye Artırımları ve Borçlandırma: Herhangi bir mali analiz veya fizibilite çalışması yapılmaksızın şirkete 2024-2025 yıllarında toplam 103 milyon TL’yi aşkın sermaye aktarımı yapıldığı tespit edildi. Ayrıca belediye bütçesinden mevzuata aykırı şekilde şirkete 92,7 milyon TL faizsiz borç verildiği, bu tutarın 10,1 milyon TL’sinin halen tahsil edilemediği vurgulandı.

· Maliyetin Altında Konut Satışı ve Ağır Zarar: İnşa edilen konutların birim maliyeti (arsa payı ve harçlar dahil) yaklaşık 2,19 milyon TL olarak hesaplanmasına rağmen ilk 30 konutun 1,85 milyon TL’den satıldığı ve sadece bu satıştan 10,2 milyon TL zarar edildiği belirlendi. Şirketin dönem net zararının 2024’te 82,1 milyon TL’ye, 2025’te ise 52,2 milyon TL’ye ulaştığı, iki yıllık toplam zararın 134,3 milyon TL’yi bulduğu raporlandı.

· Borca Batıklık ve Ödenemeyen Maaşlar: Şirketin kısa vadeli borçlarının aktif toplamını aşarak borca batık hale geldiği, 2025 yılında ödenmesi gereken vergi ve yükümlülüklerin 46,9 milyon TL’ye tırmandığı ve nakit sıkışıklığı nedeniyle çalışanların maaşlarının dahi ödenemediği kaydedildi.

· Kiralık Taşınmazlara Belediye Bütçesinden Demirbaş: Belediyeye ait kafeteryanın ihalesiz şekilde doğrudan Kınyaybel Şirketi’ne kiralandığı; üstelik kiralanan bu taşınmaz için masa ve sandalye gibi 880 bin TL tutarındaki demirbaş alımlarının belediye bütçesinden ödendiği anlaşıldı.

· Hukuki Dayanaksız Personel Çalıştırma: Şirket bünyesindeki 128 personelin herhangi bir hizmet alım sözleşmesi veya hukuki dayanak olmaksızın belediyenin çeşitli birimlerinde bedelsiz çalıştırıldığı saptandı.

GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ADLİ SİCİL SKANDALI

Raporda, personel istihdamına ilişkin vahim bulgulara yer verildi. İşe alınan 151 personel için zamanında arşiv araştırması yapılmadığı, 2025 yılında gecikmeli yapılan araştırmada 64 personelin adli sicil ve arşiv kaydının bulunduğu tespit edildi.

Bu kişilerden 55'i hakkında kurulan Değerlendirme Komisyonu’nun; aralarında 657 sayılı Kanun’a göre engel teşkil eden suçlardan mahkûm olanlar ve 1 yıldan fazla hapis cezası alanlar bulunmasına rağmen, hiçbir gerekçe göstermeksizin toplu olarak "istihdama engel durumları yoktur" kararı verdiği belirlendi.

MALİ TABLOLARDA VE AMORTİSMAN HESAPLARINDA MİLYONLUK HATALAR

Sayıştay denetçileri, belediyenin muhasebe ve raporlama sisteminde ciddi tutarsızlıklar ve mevzuata aykırılıklar belirledi:

· Amortisman Yanlışlıkları: Bazı duran varlıklar için kayıtlı değerinden 212 bin TL fazla amortisman ayrılırken; aralarında spor sahaları, binalar ve tesislerin de yer aldığı 35,1 milyon TL değerindeki maddi duran varlığa ise hiç amortisman ayrılmadığı görüldü.

· KDV ve Yatırım Aktarımları: Yaptırılan yüzme havuzu ve tenis kortu inşaatlarında ödenen 4 milyon TL’lik KDV’nin yapılmakta olan yatırımlar hesabına dahil edilmediği ve geçici kabul sonrası duran varlık hesaplarına eksik/hatalı aktarıldığı saptandı. Bedelsiz devredilen bu tesislerin muhasebe çıkış kayıtlarının da yapılmadığı anlaşıldı.

· Taşınır Cetvelleri ile Bilanço Uyumsuzluğu: Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Bilanço verileri karşılaştırıldığında; Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı'nda 17,7 milyon TL, Demirbaşlar Hesabı'nda 3,6 milyon TL ve Taşıtlar Hesabı'nda 957 bin TL tutarında fark bulunduğu tespit edildi.

· Kamulaştırma Bedellerinin Doğrudan Giderleştirilmesi: Kamulaştırılan işyerleri için ödenen 6,05 milyon TL tutarındaki bedelin varlık hesaplarına alınmak yerine doğrudan gider kaydedildiği belirlendi.

KAÇAK YAPIYLA MÜCADELEDE YETERSİZLİK VE HATALI İHALELER

Denetim raporunda imar ve kentleşme konularındaki zafiyetler de sıralandı:

· Yıkım İhalelerinde Şartname Hatası: 2020-2025 yılları arasında belediyece yıkım kararı alınan bina sayısının sadece 8’de kaldığı belirtildi. Yıkım ihalesi için hazırlanan dokümanlarda 2 adet binanın yıkımı işi için orantısız şekilde "B-III Grubu Üst Yapı (Bina)" deneyimi ve 4 farklı branşta 5 yıl deneyimli mühendis istenmesi nedeniyle ihaleye katılan çıkmadığı ve ihalenin iptal edildiği kaydedildi.

· Yapı Kayıt Belgeleri ve Emlak Vergisi Kaybı: İmar barışı kapsamında alınan veya iptal edilen Yapı Kayıt Belgelerine ilişkin Bakanlık nezdinde veri takibi yapılmadığı, bu nedenle emlak vergisi tahakkuklarının eksik kaldığı ve iptal edilen belgeler için yıkım/ceza süreçlerinin işletilmediği görüldü.

· Ecrimisil Olağan Yönetim Biçimi Olmuş: Belediyenin 44 adet taşınmazı (büyük çoğunluğu dükkan) tahliye süreçlerini başlatmaksızın sürekli ecrimisil alarak işgalcilerce kullandırdığı, ayrıca yol ve yeşil alan olarak ayrılmış 4 umumi alanda sanayi dükkanlarının faaliyet göstermesine göz yumulduğu ifade edildi.

DİĞER DİKKAT ÇEKEN BULGULAR

· Sertifikasız Muhasebe Yetkilisi: Belediye Muhasebe Yetkilisi olarak görev yapan personelin mevzuatın zorunlu kıldığı Muhasebe Yetkilisi Sertifikasına sahip olmadığı ve kurumda sertifikalı personel bulunmadığı tespit edildi.

· Araç Bakım ve Akaryakıt Takipsizliği: Araç tamir-bakım alımlarında onay belgeleri ve piyasa araştırmalarının hizmetin ifasından sonra sırf fatura tarihine göre düzenlendiği; araçların kilometre ve yakıt takiplerinin yapılmadığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Kamu Taşıtları Yönetim Bilgi Sistemi’ne (TBS) entegre olunmadığı belirlendi.

· Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ve Sosyal Denge Aykırılıkları: İmzalanan TİS'te; ehliyeti alkol/uyuşturucu nedeniyle alınan şoförlerin başka pozisyonlarda çalıştırılmasının zorunlu kılınması, tutuklanan işçinin iş akdinin 36 ay boyunca feshedilememesi ve kusurlu sürücülerin trafik kazası hasarlarının %100'e varan oranlarda idarece karşılanması gibi kanunun emredici hükümlerine aykırı maddeler yer aldığı raporlandı.

· Temsil-Ağırlama Ödeneğinin Yetkisiz Kullanımı: Münhasıran Belediye Başkanı yetkisinde olan Temsil, Ağırlama ve Tören Bütçesi'nden yetki devri olmaksızın Kültür Müdürlüğü'nce 1,58 milyon TL, Yazı İşleri Müdürlüğü'nce 80 bin TL harcama yapıldığı görüldü.

· İç Kontrol ve Şeffaflık Eksikliği: Belediyede Ön Mali Kontrol sisteminin kurulmadığı, Coğrafi Bilgi Sistemi'nin oluşturulmadığı, Hayvan Bakımevi'nin kurulmadığı ve bu amaçla ayrılan ödeneğin haşere ilacı alımında kullanıldığı, ayrıca zorunlu olan mali tablolar, meclis kararları ve denetim raporlarının resmi internet sitesinde yayımlanmadığı kaydedildi.